یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣١ - تفقّه و تفکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٢٣١

مفصلی در سه چهار ورق ادله کسانی که نظر و استدلال را لازم میدانند ذکر میکند از آیات وارده در منع تقلید و آیه «فاعلم انه لا اله الّا اللَّه» و انعقاد اجماع و یک سلسله اخبار. آنگاه ادله مخالفین را ذکر میکند از لزوم دور، و اینکه سیره رسول اکرم این بود که اقرار شهادتین را کافی میدانست.

دلیل سوم مخالفین را اینطور ذکر میکند:

الثالث قوله صلی الله علیه و آله: «علیکم بدین العجایز» ولا ریب ان دینهن بطریق التقلید لعدم اقتدارهن (بحسب الغالب) علی النظر. و لفظة «علی» تدل علی الوجوب فیحرم النظر.

آنگاه میگوید:

وفیه منع صحة الروایة عنه صلی الله علیه و آله بل قد قیل انه من کلام سفیان. و المستفاد من کلام المحقق البهائی من حاشیته علی الزبده ان هذا هو حکایة دولابها و کف الید عن تحریکها لاظهار اعتقادها بوجود الصانع المحرک للافلاک المدبر للعالم (برهان محرک اول) والذی ذکره القوشجی [١] فی شرح التجرید و تبعه الفاضل الجواد هو ما روی ان عمرو بن عبید لما اثبت منزلة بین الکفر والایمان فقالت عجوزة: قال اللَّه تعالی: هوالذی خلقکم فمنکم کافرو منکم مؤمن، فلم یجعل اللَّه من عباده الّا الکافر والمؤمن، فقال سفیان: علیکم بدین العجایز. اقول والمناسب للمقام هوالحکایة الاولی (حکایة الدولاب) سلّمنا انها روایة لکنها خبر واحد معارض بالقواطع ... والذی یخالجنی فی وجهه وجهان: الاول ان علیکم بتحصیل الیقین کما حصلته العجوزة فانها جعلت وجودالصانع و کونه مدبر الافلاک و محرکها