یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٥ - مراحل تربیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٩٥

مراحل تربیت

مراحل تربیت مطابق آنچه در ورقههای «تربیت کودک» گفتهایم- مراجعه شود- پنج مرحله است:

١. مرحله عکس العملهای ناخودآگاه که مربوط است به دوران شیرخوارگی و عدم تمیز کودک. طبق تحقیقات روانکاوی و غیر روانکاوی روشن شده است که روان کودک در همین دوره شکل میگیرد، خوشبینی و بدبینی نسبت به جهان خارج در همین دوره پیدا میشود، و سایر قسمتها. رجوع شود به کتاب در تربیت برتراند راسل و به کتاب دنیای کودک و کتاب کودک آقای فلسفی.

٢. مرحله دوم تقلید و محاکات است. پدر و مادر به عنوان قهرمانهای زندگی کودک، اعمالشان مورد تقلید کودک است. روح کودک مانند دستگاه فیلمبرداری حرکات پدر و مادر را منعکس میکند و با حرکات خود براساس تأثیر عمل در روح شکل میگیرد.

در این مرحله کودک فقط رفتار والدین را تقلید میکند و رفتار خودش برایش تدریجاً عادت میشود.

٣. مرحله تلقین است. دراین مرحله روحیات والدین به فرزند القا میشود. در ورقههای «تربیت کودک» اندکی به تفصیل بحث شده است.

٤. مرحله چهارم مرحله آموزش و تعلیم است. در این مرحله هوش و فکر کودک در کار است. مطالبی که والدین به صورت قصه و افسانه و یا به صورت دیگر و مطالبی که مدرسه و کودکستان میگویند، طفل را در مراحل تعلیم و از نظر ذهنی رشد میدهند.

٥. مرحله پنجم مرحله تکرار و تمرین و ممارست و ریاضت وسیله خود فرد است. افرادی که از طریق علمی در صدد اصلاح و تهذیب نفس برمیآیند و همچنین عرفا در سیر و سلوک، این مرحله تربیت را دارند.