یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧١ - یادداشت روش تبلیغ
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٧١
عبادت مشفوعه به فکر، استخدام الحان مناسبه، کلام واعظ از قائلی پاک با عباراتی بلیغ و نغمهای رخیم و سمتی (قیافهای) رشید.
٢٧. در استخدام وسیله تبلیغ گفته شد که از نامشروع نباید استفاده کرد، یعنی اصل بیاساس «الغایات تبرّر المبادی» را نباید مبنا قرار داد.
در گذشته خود ما علاوه بر شبیه سازی، موضوع دیگر، دروغپردازی برای تبلیغ دین است که دین خراب کن است، مثل آنکه ثوابها برای تلاوت سورههای قرآن از قول پیغمبر بیان کرد و بعد گفت خواستم مردم را بیشتر متوجه قرآن کنم و از توجه به شعر و یادآوری حوادث جاهلیت منصرف سازم، و همچنین کسانی که برای گریاندن [بر] امام حسین دروغ را جایز میدانند. مرحوم حاجی نوری در لؤلؤ و مرجان صفحه ١٨٣ میگوید:
«گفتهاند در اخبار مدح ابکاء ننوشتهاند که به چه وسیله مردم را بگریانید و از این ذکر نکردن معلوم میشود از هر سببی میشود استفاده کرد و هرچه سبب سوزانیدن دلها و ریختن اشکها باشد ممدوح و مستحسن است. پس اخبار منع کذب، محمول است به غیر عزاداری و گریاندن سیدالشهدا.» [١]
و هم ایشان (از ص ١٨٦) از یکی از ثقات اهل علم یزد نقل میکند که در بین راه یزد و مشهد در دهی تصادف کرده با مجلس روضهای در یک مسجد که پس از آنکه آخوند روضه خوان بالای منبر رفت، خادم مسجد رفت یک دامن سنگ جمع کرد و آورد و به آخوند داد. ناقل تعجب میکند که سنگ برای چیست؟ موقع روضه که میرسد چراغها را خاموش کردند و یکمرتبه آخوند شروع کرد به سنگ پرانی و فریاد آخ سرم، آخ دستم بلند شد و پس از آنکه ناقل از
[١] ر. ک: ورقههای «یادداشت تحریفات در واقعه تاریخی عاشورا».