یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٠ - یادداشت روش تبلیغ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٧٠

استخدام وسیله (رجوع شود به ورقههای «سیره نبوی- مسجد جامع» شماره ٩):

مسأله استخدام وسایل مسأله مهمی است از دو نظر: یکی اینکه از وسایل نامشروع استفاده نشود که علاوه بر نامشروع بودن، گاهی خود همان امر نامشروع هدف میشود و هدف اصلی پردهای میشود بر روی این هدف که به نام وسیله از آن استفاده میشود.

در شبیه خوانیهای قدیم، خود نمایش شبیه سازی از جنبه تفنّن، آوازخوانی، موسیقی و احیاناً صورتبازی هدف بود به نام عزاداری امام حسین علیه السلام همچنانکه مجالس نمایش امروز به نام مولوی، خود هدف است و شهوترانی است به نام معرفی مولوی.

یکی دیگر اینکه جمود بیجا بر وضع و کیفیت خاص نشود، مثل آنهایی که با بلندگو، رادیو و امثال اینها مبارزه میکردند و بلندگو را بوق شیطان میخواندند و بلکه از فرصتهایی که زمان ایجاد میکند برای بهتر رساندن پیام الهی باید استفاده کرد و اگر نه، دشمن از این فرصتها استفاده میکند و مبارزه تبلیغاتی ما شکل مبارزه شمشیر و توپ را به خود میگیرد.

فرقی میان جنگ گرم و جنگ سرد از این نظر نیست. «و اعدوا لهم ما استطعتم من قوّة» (لااقل ملاکاً) شامل جنگ تبلیغاتی هم میشود.

علیهذا استخدام وسیله گاهی از نوع استخدام صنعت و تکنیک و ماده و انرژیهای مادی است و گاهی از نوع استخدام هنر و زیبایی و گاهی هر دو. استخدام فصاحت و لطف بیان، صوت و آواز و آهنگ که شرعاً مستحب است مؤذن صَیت (خوش آواز) باشد، مستحب است تغنّی قرآن، ترتیل قرآن، و هم فصاحت و زیبایی خود قرآن، دعاها، نهج البلاغه، همه از قبیل استخدام مقوله هنر و زیبایی و جاذبه روحی است.

بوعلی در نمط نهم اشارات (مقامات العارفین) راجع به ریاضت میگوید: هدف سه چیز است: دورساختن ماسوای حق از جاده ایثار و آنچه به آن کمک میکند زهد حقیقی است، دوم مطیع ساختن نفس امّاره برای نفس مطمئنّه و آنچه کمک میکند به آن سه چیز است: