یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٣ - فهرست مسائل جهان بینی الهی و جهان بینی مادی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٥٣

ص ٥٠:

«جهانی که در معرض ادراک و تجسم ماست جهانی است که در معرض مشاهده ماست، ولی دنیای فیزیک دنیایی انتزاعی و نامرئی است.»

ص ٥٥:

«آیا خورشید وجود دارد؟ بسیاری از مردم خواهند گفت ما وجود خورشید را درمییابیم و هستی خورشید با هستی ناپلئون (قبلًا در صفحه پیش راجع به اینکه هستیهای تاریخی قابل تجربه نیستند بحث شده است) همانند نیست. اما اگر چنین بیندیشند به خطا رفتهاند. فاصله ما از خورشید مکانی و از ناپلئون فاصله زمانی است، ما خورشید را نیز مانند ناپلئون از آثارش میشناسیم ... مفهوم خورشید استنباطی است از مجموع آنچه که میبینیم و نه درواقع شئ نورانیی که مستقیماً در معرض آگاهی ما باشد. این هم از خصوصیات پیشرفت علم است که به تدریج حوزه عمل مفروضات تنگتر و میدان ادراک و استنباط فراختر میگردد.»

(ر. ک: ص ٥٨ و ٥٩ و ٦٠ که خیلی از نظر مفهوم شناخت و اطلاع غیرمستقیم جالب است).

ص ٥٥:

«به نظر یک شخص ساده عامی ماده چیزی صلب است، اما فیزیکدان چنین میاندیشد که ماده موجی است از احتمال که در پوچی (( نوسان میکند. بهطور ساده، حضور ماده در یک مکان همانند حضور شبحی در آنجاست.»