درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧ - جلسه سی و هشتم

جلسه سی و هشتم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. «و لیس تمامیته بمجرد الجسمیه بل هی مبدء قوته ...» [١].

فصل ٢٥ که تحت عنوان «فی توضیح ما ذکرنا فی تحقیق الحرکة الکمیة» آمده است، دنباله فصل قبل است. البته این فصل تتمه همه فصل پیش نیست بلکه تتمه قسمتی از فصل پیش است. باید درباره فصل قبل توضیحاتی داده شود تا مطلب این فصل و بلکه اصل مطلب روشن شود.

بحث فصل قبل درباره ایرادهایی بود که شیخ که منکر حرکت در جوهر است بر حرکت جوهری وارد کرده است. یکی از ایرادها این بود که اگر حرکت بخواهد در جوهر واقع شود، موضوعی که از اول حرکت تا آخر حرکت باقی باشد وجود نخواهد داشت و چون محال است که حرکت باشد و موضوعِ باقی نداشته باشد، پس حرکت در جوهر محال است.

این مطلبی که شیخ میگوید، خود مبتنی بر یک سلسله اصولی است که قبلًا گفته شده است. یکی از آن اصول این است که حرکت نیازمند به موضوع است، که در گذشته در