سنامش برآمده نباشد،يعنى چون وقت آن آيد كه خداى وعده داده است،آن سدّ [١]دويست گز معارضۀ صد [٢]فرسنگ در طول،و پنجاه در عرض،چون زمين ساده [٣]كند. وَ كٰانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا ،و وعدۀ خداى حق و درست و صدق است.

وَ تَرَكْنٰا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ ،و آنگه كه وعدۀ خداى آيد،ما خلقان را رها كنيم چون [٤]مضطرب و مختلط گشته،بهرى به بهرى در آميخته [٥]،زنان با مردان و هر جنسى با ناجنس [٦]خود از دهش و حيرت.و معنى«ترك»از خداى امّا تخليه بود و امّا [٧]وجدان،چنان كه گويند:تركت القوم يقتتلون [٨]اى وجدتهم كذلك،و روا بود كه مراد تبقيه بود،يعنى آن گروه را كه بميرانيده باشيم،و بهترينۀ وجوه آن است كه خبر [٩]عن كونهم كذلك مختلطين مضطر بين كموج الماء. وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ ،و بفرماييم تا در صور دمند،و اين عند ظهور اشراط و علامات قيامت باشد.

عبد اللّه عمر و عبد اللّه عبّاس گفتند:صور شبه سرو [١٠]است،يك سر او در دهن اسرافيل و يك سر او در زير عرش.

رسول-عليه السّلام-گفت:شب معراج كه مرا به آسمان بردند،فريشته‌اى را ديدم چيزى در دهن بگرفته به‌مانند سرو گاو [١١]،و آن را چهل هزار سر بود در اقطار و جوانب عرش برفته و او پاى در پيش نهاده و پاى بازپس نهاده و چشم در زير عرش كشيده،گفتم:يا جبريل!اين كيست و چه‌كار را استاده است؟گفت:اين اسرافيل است،از آنگه[كه] [١٢]خداى تعال او را بيافريد استاده است منتظر فرمان خداى [١٣]تا كه گويد كه [١٤]در صور دم.

ابو عبيده گفت:صور،جمع صورت باشد من باب تمر و تمرة،و مراد به نفخ،نفخ

[١] .آط+در.

[٢] .همۀ نسخه بدلها:در هوا و صد.

[٣] .آط،آب:چون سپاره،آز:چون پاره پاره.

[٤] .آط+موج.

[٥] .همۀ نسخه بدلها:در شده.

[٦] .آب،آز:با جنس،آط،آج،لب:با جنسى.

[٧] .آط،آج،لب+به.

[٨] .آج،لب:تقتلون.

[٩] .همۀ نسخه بدلها+بود.

[١٠] .همۀ نسخه بدلها:سروى.

[١١] .همۀ نسخه بدلها:مانند گاو.

[١٢] .اساس:ندارد،به قياس با نسخۀ آط،و اتّفاق نسخه بدلها،افزوده شد.

[١٣] .همۀ نسخه بدلها:خداست.

[١٤] .آب،آط،آج،آز:تا كى گويد او را كه.