روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٥ - ترجمه

آمد و گفت:اگر خواهى باد را برگمارم تا اين آتش در عالم پراگنده شود،گفت:

نخواهم.و اصناف فريشتگان [١]آمدند،هركسى گفتند:از ما يارى خواه.گفت:

نخواهم،حسبى اللّه،خداى بس است مرا.

چون او را در پلّۀ منجنيق نهادند،گفت:

اللّهمّ انت الواحد فى السّماء و انا الواحد فى الارض ليس فى الارض[احد] [٢]يعبدك غيري حسبى اللّه و نعم الوكيل.

ابىّ كعب گفت:ابراهيم-عليه السّلام-چون او را به آتش [٣]انداختند گفت:لا اله الّا انت سبحانك ربّ العالمين لك الملك و لك الحمد لا شريك لك.چون او را بينداختند جبريل در هوا به او رسيد،گفت:يا ابراهيم!هيچ حاجت هست تو را؟ گفت:امّا اليك فلا،امّا به تو حاجت نيست.جبريل گفت:پس از خداى بخواه.

گفت:حسبى [٤]من سؤالي علمه بحالي،مرا كفايت است از سؤال آن‌كه او حال من مى‌داند.

خداى تعالى وحى كرد به آتش [٥]: يٰا نٰارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاٰماً عَلىٰ إِبْرٰاهِيمَ ،اى آتش سرد شو بر ابراهيم،سردى با سلامت.در كلام محذوفى هست،و تقدير آن‌كه:

فلمّا اوثقوه و القوه فى النّار قُلْنٰا يٰا نٰارُ .

عبد اللّه عبّاس گفت:اگر خداى تعالى نگفتى بَرْداً وَ سَلاٰماً ،ابراهيم از سرما بيم بودى كه هلاك شدى.

سدّى گفت:فرشتگان بازوهاى ابراهيم گرفتند و او را آسان بر زمين [٦]نهادند، خداى تعالى چشمۀ آب عذب پيدا كرد و انواع ريحان از گل و نرگس.كعب الاحبار گفت:آتش از ابراهيم هيچ نسوخت مگر بندهايش:خداى تعالى آتش بر حال و هيئت خود رها كرد جز كه گرما و سوختن از او بستد،بقوله: كُونِي بَرْداً ،اعنى آن اعتماد كه در اوست صعدا،تا ابراهيم[در ميان] [٧]آن آتش مى‌بود و گرد برگرد او ريحان [٨].