لاٰ يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ [١] ،نبرند اينان خداى را به گفتار،يعنى زهره ندارند كه پيش ازآن‌كه خداى گويد و فرمايد ايشان سخنى گويند يا كارى فرمايند. وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ ،و ايشان آنچه كنند به فرمان خداى كنند.

يَعْلَمُ مٰا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مٰا خَلْفَهُمْ ،خداى جلّ جلاله-داند آنچه پيش ايشان است و آنچه از پس ايشان است،على اختلاف القول فيه على ما مضى-چنان كه برفت به [٢]اختلاف مفسّران در او. وَ لاٰ يَشْفَعُونَ ،ايشان شفاعت نكنند الّا در حقّ آن‌كس كه خداى خواهد و رضا دهد.

عبد اللّه عبّاس گفت:يعنى آن را كه بگويد لااله‌الّااللّه.مجاهد گفت:يعنى آن را كه خداى [٣]راضى باشد.و اصحاب وعيد را به اين آيت تمسّكى نيست و [٤]نفى شفاعت از اهل كباير،براى آن‌كه ايشان گفتند خداى مى‌گويد:فرشتگان شفاعت نكنند الّا آن را كه خداى همه عمل او پسنديده [٥]باشد،گوييم ايشان را [٦]:اين كه گفتى [٧]در ظاهر آيت نيست،براى آن‌كه متعلّق رضا مذكور است [٨]،و ظاهر آيت اين است كه:الّا آن را كه خداى خواهد و رضا دهد و دستورى در شفاعت او،نظيره قوله: مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاّٰ بِإِذْنِهِ ، [٩]...،و اگر تسليم كنيم كه مراد آن است كه رضى عمله از كجاست كه واجب كند كه رضى جميع عمله اين تفسير قرآن باشد بر وفق مذهب،چرا نشايد كه بعضى عمل او يا بيشتر عمل او از ايمان و اعمال صالحه كه كرده باشد پسنديدۀ خداى بود،و اگر [١٠]در ميانه اعمالى باشد او را ناپسنديده كه شفاعت براى آن بايد در حقّ او. وَ هُمْ مِنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ ،و ايشان از ترس او [١١]ترسان باشند،يعنى از خوف عقاب [١٢]هيچ معصيت نكنند.

[١] .آط+سبق.

[٢] .ديگر نسخه بدلها:ندارد.

[٣] .همۀ نسخه بدلها+از او.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:در.

[٥] .آب،آز:بپسنديده.

[٦] .همۀ نسخه بدلها+كه.

[٧] .آب،آز:گفتند،آج،لب:گفتيد.

[٨] .آط:نيست.

[٩] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٥٥.

[١٠] .همۀ نسخه بدلها+چه.

[١١] .اساس:ايشان،با توجّه به معنى عبارت به قياس با نسخۀ آط و اتّفاق نسخه بدلها:تصحيح شد.

[١٢] .همۀ نسخه بدلها+او.