روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٢٩ - ترجمه
رجل».سعيد جبير گفت:به نبطى هم اين معنى دارد.سدّى و ابو مالك گفتند:يا فلان،و كلبى گفت:به لغت عكّ«يا رجل»باشد،قال:
انّ السّفاهة طه في خلاقكم
لا قدّس اللّه ارواح الملاعين
و قال آخر:
هتفت بطه في القتال فلم يجب
فخفت لعمري ان يكون موائلا
مقاتل بن حيّان گفت،معنى طه آن است كه:طاء الارض بقدميك،و گفت سبب آن بود كه:رسول-عليه السّلام-در نماز يك پاى بر گرفتى و بر يك پاى باستادى تا رنج بيش بود و ثواب بيشتر باشد،خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت:
هر دو پاى بر زمين نه.
محمّد بن كعب القرظىّ گفت:خداى تعالى قسم كرد به طول و هدايتش،و مقسم عليه كه جواب قسم است.قوله: مٰا أَنْزَلْنٰا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقىٰ .
جعفر بن محمّد الصّادق-عليهم السّلام-گفت: طه ،طهارت اهل البيت رسول است.آنگه اين آيت برخواند:... إِنَّمٰا يُرِيدُ اللّٰهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً [١].
و گفتند:«طا»،درخت طوبى است،و«ها»هاويه،و عرب كنايت كند به بعضى حروف از اسمى،و كأنّه:اقسم بالجنّة و النّار،پندارى قسم كرد به بهشت و دوزخ.
سعيد جبير گفت:«طا»ابتداى نام اوست طاهر و طيّب،و«ها»افتتاح نام اوست هادى.و گفتند: طه را معنى آن است كه:يا طامع الشّفاعة للأمّة و يا هادى الخلق،الى الملّة،رسول را مىگويد:اى آنكه طمع مىدارى به شفاعت امّت و هدايت خلق مىكنى به ملّت.گفتند:«طا» [٢]از طهارت است،و«ها»از هدايت، كأنّه قال لنبيّه:يا طاهرا من العيوب و يا هاديا الى علام الغيوب.و گفتند:«طا» طرب اهل بهشت است،و«ها»هوان اهل دوزخ.و گفتند:«طا»در حساب جمّل نه باشد،و«ها»پنج،پندارى گفت:اى ماه شب چهارده مٰا أَنْزَلْنٰا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقىٰ ،
[١] .سورۀ احزاب(٣٣)آيۀ ٣٣.
[٢] .آج،لب:طى.