فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٢٠٤١ - نِكاح
كتاب و سنت است.
و چون در نكاح و كاوين شرط خيار مدت كند،نكاح و كاوين هر دو باطل باشد، زيرا كه ثبوت نكاح حكمى شرعى است، و در شرع نيست آنچه دلالت كند بر آن.
و اگر در كاوين شرط كند،نكاح صحيح باشد و كاوين،زيرا كه اين شرط مخالف كتاب و سنت نيست،پس صحيح باشد،و رسول ص فرموده است كه:
«المؤمنون عند شروطهم» .
مرد آزاد را روا نباشد كه جمع كند در عقد دوام بيشتر از چهار زن آزاد و يا دو پرستار.و بنده را روا نباشد بيشتر از دو زن آزاد،يا چهار پرستار.
و اگر وى را دو زن باشد؛روا بود كه بدو شب يكى را تفضيل دهد،زيرا كه آن حق ويست.
اگر آزادى و پرستارى باشد؛آزاد را دو شب باشد،و پرستار را يك شب.
و اگر زنى دارد،برو دو ديگرى خواهد؛اگر بكر باشد،وى را حق تقدم بود و تخصيص بهفت روز؛و اگر بكر نباشد؛بسه روز،بىآنكه قضا كند آن را، براى آنكه رسول ص فرمود:
«للبكر سبع و للثيب ثلاث» .
و كسى كه تواند كه زنى آزاد بخواهد، مكروه بود وى را زنى پرستار خواستن.
و روا نباشد پرستار را خواستن مگر بدستور خواجۀ وى.و اگر بىدستورى عقد كند عقد موقوف باشد بر اجازت خواجۀ وى و با دستورى فرزند آزاد باشد و بىدستورى بنده،و اگر پرستار خود را به بندۀ خود دهد،مستحب بود وى را از مالخويش چيزى بكاوين بوى دهد.
و جدايى ايشان بدست خواجه بود، هر گه كه خواهد بفرمايد تا از يكديگر جدا شوند.
و شوهر را لازم بود كه زن خود را نفقه دهد،و جامه كند و در خانه بنشاند.
و زن را لازم بود كه طاعت شوهر دارد،و از خانۀ وى بيرون نرود.
اگر زن در وى عاصى شود،نصيحت كند.اگر اثر نكند،وى را بزند،نه چنانكه اثر زدن در تن پيدا شود.
و اگر از خانۀ وى بيرون رود،و باز نيايد؛نفقۀ وى بيفتد.و شوهر را بود كه باكراه وى را با خانه آرد.و زن چون نخواهد كه با شوهر باشد،و ناسازگارى كند؛باكى نباشد كه چيزى بشوهر دهد، تا وى را طلاق دهد.
و اگر مرد زن را كاره باشد،باكى نباشد كه زن چيزى بشوهر دهد تا باوى بسازد،لقوله تعالى: «وَ إِنِ امْرَأَةٌ خٰافَتْ مِنْ بَعْلِهٰا نُشُوزاً أَوْ إِعْرٰاضاً فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِمٰا أَنْ يُصْلِحٰا بَيْنَهُمٰا صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَيْرٌ،» يعنى:اگر زنى ترسد از ناسازگارى و اعراض شوهر خود،بريشان حرجى نباشد كه ميان ايشان باصلاح آرد.و صلح بهتر و نيكوتر بود.
و چون زن و شوهر هر دو يكديگر را كاره باشند،آن را شقاق خوانند،و حكم اين آنست كه خداى تعالى فرموده است فى قوله: «وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقٰاقَ بَيْنِهِمٰا فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِهٰا إِنْ يُرِيدٰا إِصْلاٰحاً يُوَفِّقِ اللّٰهُ بَيْنَهُمٰا» .حاكمى از جانب مرد ديگرى از جانب زن بروند،.