خلاصۀ كلام آنكه در طول تاريخ كسانى مانند«نوبختى»در كتاب«آراء و الديانات» و«ابن جوزى در«تلبيس ابليس»و «ابن ابى الحديد»در«شرح نهج البلاغه» و«ابن تيميه در«منهاج السنة»و«ابو سعيد سيرافى نحوى»و«ابو طالب مكى» و«قاضى ابو بكر باقلانى»و«قاضى عبد الجبار معتزلى»،«جبائى»،«ابو المعالى جوينى»،«ابو القاسم انصارى»از منطق يونانى انتقاد كرده‌اند.حتى«شيخ بهائى»بطور مطلق علوم فلسفى را مايۀ فساد ميداند.و از متأخران«ابن تيميه حرانى»(٦٦١-٧٢٨)كه رد بر منطق نوشته است.

كتابهائى كه بر رد منطق نوشته شده است:

«نصيحة اهل الايمان فى الرد على- المنطق اليونان»،«جهد القريحه فى تجريد النصيحه»،«نقض المنطق»و«جلال الدين سيوطى(٨٤٩-٩١١)»،«القول المشرق فى تحريم المنطق»ديگر«تاج- الدين سبكى»(٧٢٧-٧٧٠)(فجر الفلسفه اليونانيه قبل السقراط ص ٢٥٩-٢٧٠ الخطابه لأرسطاطاليس.دكتر ابراهيم سلامه مصر ١٩٥٣ ص ٢٥٠-الخطابه:

ابراهيم مذكور ص ١١-تاريخ الفلسفة اليونانية يوسف كرم:مصر(١٩٣)ص ٣١٠، ٣٢١-تاريخ فلسفه ويل‌دورانت.تهران ١٣٣٥ ص ١٤-٥٠-اخبار العلماء ص ٧٥-عيون الانباء ج ١ ص ٦٩ تاريخ علم سارتن ص ٥٣١-انتقالعلوم يونانى به جهان عرب ترجمۀ احمد آرام ص ٥٧٦ نوابغ الفكر العربى تأليف حنا الخورى ص ٨-فهرست ابن نديم چاپ مصر:٣٣٦ تاريخ الادب العربى-سيد امير على مصر:١٩٣٦-تاريخ الادب السريانى- دكتر مراد كامل مصر ١٩٤٩.ص ٦٨- تاريخ علوم عقلى دكتر صفا:تهران ١٣٣١ ص ٢٥٠)

مَنْطَقَةُ البُروج

-(اصطلاح هيوى) مدار آفتاب را گويند و آن را به دوازده جزء مساوى بخش كرده‌اند و ابتداء از نقطۀ اعتدال بهارى منظور كرده‌اند هر يك از بخش‌هاى دوازده‌گانه را برجى نام نهاده‌اند و هر برجى سى درجه بود كه مجموع سيصد و شصت درجه شود البته در ازاى هر يك از بروج سى درجه است و پهناى آن يعنى فاصله بين منطقه و هر يك از دو قطب شمالى و جنوبى ١/٤ دايره است يعنى نود جزو پهناى آنست بطرف جنوب و نود جزو بطرف شمال.

پس هر برجى در طول ٣٠ درجه و در عرض ٩٠ درجه است.

(از التفهيم ص ٧٥)

مَنْطِقِ لَفْظى

-(اصطلاح منطقى)و در برابر منطق فكرى است (رجوع شود برساله دهم از اخوان ص ٣١٦)

مَنْطُوق

-(اصطلاح اصولى)منطوق يعنى مدلول منطوقى و آنچه از محل نطق فهميده ميشود،مقابل مفهوم و منطوق صريح معناى مطابقى يا تضمنى است و غير صريح التزامى است و آن يا مدلول