فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ١٩١٧ - مُناسخاتِ إرْث
ضبط اين كلمات:
شرطان:بفتح شين و راء.
بطين:بفتح باء و فتح طاء.
دبران:بفتح دال و باء.
هقعه:بفتح هاء و عين.
هنعه:بفتح هاء و نون.
نثره:بفتح نون و راء.
طرف:بفتح طاء و سكون راء.
جبهه:بفتح جيم و هاء.
زبره:بضم زاء و فتح راء.
صرفه:بفتح صاد و فاء.
اعزل:بفتح همزه و زاء.
غفر:بفتح غين و سكون فاء.
شوله:بفتح شين و لام.
مناسبات ذاتيه
-(اصطلاح عرفانى) ميان حق و انسان كامل است كه ثابت است از دو وجه،از جهت ضعف تأثير مراتب او در تجلى معين و خلو او از كثرت احكام امكان و خواص وسائط.
هر كه يابد مناسبت زين رو
باشد او را مناسبت با او
و اتصاف عبد است بصفات حق و تحقق بجميع اسما الله.
(از رسائل ج ٣ ص ٣٥) در لمعات آمده است:
منظور مناسبت و رابطه ميان محب و محبوب است و آن پنج قسم بود اول مناسبت ذاتى و علامت آن اين است كه محب در باطن خود انجذابى بجانب محبوب بازيابد كه سبب آن معلوم نباشد دوم مناسبت فعلى و آن امرى باشد زايد بر ذات كه بسبب آن اثرى به غير تعدىكند سوم مناسبت حالى و آن در صورتى است كه در اين رابطه اثرى به غير تعدى نكند و آن را دوام و ثباتى هم نبود و چهارم مناسبت مرتبتى و آن در صورتى بود كه آن اثر و رابطه دائم و ثابت بود كه مرتبه ولايت و نبوت بود.
پنجم مناسبت صفاتى كه آن رابطه ثابت و دائم بود و لكن مرتبۀ نبود يعنى مرتبۀ از مراتب نبود.
(از لمعات)
مُناسخاتِ إرْث
-(اصطلاح فقهى)و عبارت از نسخ ارث است به سبب فوت مورثى بعد از مورثى ديگر و بعبارت ديگر شخصى فوت كند و بلا فاصله وارث آن هم فوت كند و همين طور و يا اينكه چند تن از خويشاوندان سببى يا نسبى يك جا فوت كنند مثل مهدوم عليهم يا غرقى و اينكه كدام قبل و كدام بعد فوت كردهاند مورد ترديد باشد و بهر حال در معتقد- الاماميه آمده است:
وجه در تصحيح مناسخات آنست كه مسألۀ ميت اول تصحيح كنند،آنگه مسألۀ ميت دوم،و آنچه بدوم رسد از اول بر ورثۀ او قسمت كنند.اگر منقسم نشود، سهام مسأله دوم در اول ضرب كنند.
چنانكه شخصى متوفى شود،و پدر و مادر و پسر بگذارد،اصل اين از شش بود.پدر و مادر هر يك را يكى بود،و هر پسرى را دو سهم.پس اگر يكى ازين دو پسر متوفى شود،و دو پسر بگذارد، نصيب وى بريشان منقسم شود:هر پسرى را سهمى بود.و اگر پسر و دخترى بگذارد،آن دو سهم بريشان