-(اصطلاح اصولى)و كسى را گويند كه قائل به تجزيه در اجتهاد است يا مجتهد متجزى باشد يعنى در برخى از مسائل شرعى مجتهد باشد و تواند آنها را باستناد دلائل لازم استخراج و استنباط كند رجوع به تجزى و(قوانين ص ١٥٢) شود.

مُتَحَيِّره

-(اصطلاح فقهى و نجومى) در فقه:آنكه را عادت حيض معين نباشد.

در نجوم:ستاره‌هاى متحيره ستاره‌هائى هستند كه حركت آنها يكنواخت نبود، گاه بازگردند از آن سوئى كه رفته‌اند و آنها زحل،مشترى،عطارد مريخ و زهره‌اند

مُتَحَيِّز

-(اصطلاح فلسفى)متحيز يعنى طالب يا حاصل در حيز،تمام اشيائى كه قابل اشارۀ حسيه‌اند بالذات يا بالعرض متحيزند.

(كشاف ص ٣٠٠).

مُتَحَقِّق بِحَق

-(اصطلاح عرفانى) متحقق بحق كسى است كه مشاهده كند حق را در هر امر معينى بدون تعين بدان.

مُتَحَقِّق بِحَقّ و خَلْق

-(اصطلاح عرفانى) كسى كه به بيند هر مطلقى را در وجودواحد احديت،كه حق را در خلق بيند و خلق را در حق (از كشاف ص ٣٣٧).

مُتَخادِم

-متخادم كسى است كه هميشه بخدمت بندگان قيام كند و خدمت او خالى از هواها و شوائب نفسانى باشد و لكن هنوز بحقيقت زهد نرسيده باشد گاه بسبب غلبۀ ايمان بعضى از خدمات او در محل قبول افتد و گاه بواسطۀ غلبۀ هوى خدمت او قبول نشود (مصباح الهدايه ص ١٢٣).

مُتَخالِفان

-(اصطلاح فلسفى)دو امر متغاير در تمام ماهيت را متخالفان يا متغايران مينامند و تخالف مقسم تقابل است و بعضى متخالفان را يكى از اقسام تقابل ميدانند.رجوع به تقابل شود.

مُتَخَيّله

-(اصطلاح فلسفى،منطقى) قوت متخيله را باعتبار استعمال ناطقه مفكره هم گويند.رجوع به خيال و حواس ظاهرى شود (اسفار ج ٤ ص ٥٢).

مُتَداخِل

-(اصطلاح فلسفى)هرگاه اجزاء ماهيتى بنحوى باشد كه بعضى از آنها اعم از بعضى ديگر باشد آن را متداخله گويند و اگر چنين نباشد متباينه خوانند (از شرح حكمت عين ص ٤٣).

مُتَدارِك

-(اصطلاح ادبى)هر بيتى ست كه به هشت فاعلاتن تمام شود

مُتَرادِف

-(اصطلاح اصولى و منطقى) دو كلمۀ را گويند كه از لحاظ لفظ مختلف و در معنى متحد باشند مانند انسان،بشر و در پارسى دو كلمۀ كه در نوشتن مختلف و در معنى يكسان باشند مانند«مرز و بوم،