فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٢١٣١ - وَدِيعَة
عنده او اكرهه على قبضها لم تصر وديعة فلا يجب حفظها مطلقا و لو قبل الوديعه وجب عليه الحفظ و لا ضمان عليه الا بالتعدى او التفربط فلو اخذت منه قهرا فلا ضمان ان لم يكن سببا في اخذ القهرى و لو تمكن من الدفع وجب ما لم يؤد الى تحمل الضرر الكثير كالجرح و اخذ المال نعم يجب عليه اليمين لو قبض بها الظالم.» و تبطل الوديعه بموت كل منهما و جنونه و اغمائه...و لا يقبل قول الودعى فى ردها إلا ببينة و لو غير المودع للحفظ اقتصر المستودع عليه الا ان يخاف تلفها فيه فينقلها عنه و لا ضمان ح،و يحفظ الوديعة بما جرت العادة به كالثوب و النقد فى الصندوق و الدابة فى الاصطبل و الشاة في المراح و لو استودع من طفل او مجنون ضمن و...يجب اعادة الوديعة على المودع و يضمن لو اهمل الرد بعد المطالبة أو ودعها لغيره من غير ضرورة او سافر بها كذلك او طرحها فى موضع تعفن او ترك سقى الدابة او علفها ما لا تصر عليه عادة او ترك نشر الثوب او انتفع بها او مزجها.
ليرد الوديعة الى المالك او و كليه فان تعذر فالحاكم عند الضرورة أجبر إلى ردها».
(از شرح لمعه ج ١ ص ٣٤٤- ٣٤٧).
در معتقد الاماميه آمده است:
مرد مخير است در قبول كردن وديعت، و قبول ناكردن.و اين اولاتر است،اگر بر وديعت نهنده كه مودع است ضرى نباشد.و چون قبول كرد ضامن آن نباشد، الا بتعدى،زيرا كه وى امين است.
و اگر در وى تصرف كند به آنكه مهرش بشكند،يا سرش بگشايد؛ضامن باشد،زيرا تعدى كرده است.و همچنين بود اگر بامانت بغيرى دهد يا با خود بسفر برد بىضرورتى،يا باقرار آرد ظالمى را كه خواهد كه آن را برد بىآنكه بر نفس خود ترسد.
و روا بود وى را انكار كردن،و سوگند خوردن كه نزد وى هيچ وديعتى نيست، و در سوگند توريت كند به آنچه از دروغ سلامت يابد.و توريت آن بود كه در سوگند خوردن،نيت غير صاحبش كند.
و چون تعدى كرد،ضمان ازو زائل نشود،الا به آنكه آن را با خداوندش دهد، يا با وكيلش،تا ذمت وى را از ضمان برى گرداند.
و چون داند كه وديعت از آن وى نيست،غصب است روا نباشد با وى دادن اختيار؛با خداوندش بايد داد،اگر وى را شناسد.و اگر نه،پيش امام عادل برد.و اگر نه،خود نگه دارد تا زنده باشد،و بعد از وفات خود بامينى دهد تا بخداوندش يا بوارثش دهد.
(معتقد الاماميه ص ٣٩٠) در كليات حقوقى آمده است:
همچنانكه وكالت بفوت وكيل را موكل باطل ميشود وديعه نيز به فوت هر يك از مودع يعنى وديعهگذار و مستودع يعنى كسى كه مال نزد او امانت گذارده شده باطل خواهد شد.
پس بمجرد فوت مستودع بايد وارث او وديعه را بمودع رد نمايد و همچنين اگر مودع فوت شده باشد مستودع بايد آن را بوارث او رد كند زيرا به فوت امانت مالكى بامانت شرعى تبديل مييابد پس اگر مبادرت برد آن نشود و لو تعدى هم