فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ١٦٤١ - لَفيف
بدادن نشانيهاى آن چيز و مثال آن در اشعار عربى و فارسى بسيار است:
چيست آن مار كه بر سينۀ خصمش گذر است
كه وبا پيكر و آهن دم و فولاد سر است
(از بديع ص ١١٢) رجوع به الغاز شود.
لَغْو
-(اصطلاح اخلاقى)آنچه انسان را از حق باز دارد و اعمال و كردار نيك او را سلب كند لغو گويند.
(كشاف ص ١٣١٠).
مأخوذ از قرآن است كه فرمود: اَلَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ .
وَ إِذٰا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرٰاماً
لَفْظ
-(اصطلاح ادبى و منطقى)در بحث الفاظ منطق گويند:
لفظ عبارت از كلمه و صوتى است كه دلالت بر معنى كند و آن بر دو قسم است:
مفرد و مركب.مركب آن بود كه جزوى ازو بر جزوى از معنى او دلالت كند مانند هذا الانسان كه دال است بر اين مردم و لفظ مفرد آن بود كه جزوى از او بر جزوى از معنى او دلالت نكند مانند انسان كه بر مردم دال است چه جزوى از اين لفظ بر جزوى از معنى دال نيست كه در قسم اول به اين مردم كه لفظ هذا هم دال بر جزء است كه اين باشد و در قسم دوم لفظ انسان بر تمام معنى دلالت كند كه انسان باشد (از اساس الاقتباس ص ١٤).
لَفْظى
-(اصطلاح ادبى)در مقابل عقلى و معنوى است.
لَفّ و نَشْر
-يكى از محسنات معنويه است و آن باشد كه دو يا چند چيز آوردهشود بطور تفصيل يا اجمال و بعد ذكر هر يك از امورى است كه مربوط بآن امور متعدد باشد بدون معلوم كردن مرجع و آنكه كدام يك از اين اوصاف و حالات و امور مربوط به كدام از آنها است و بر سامع است كه خود هر امرى بآنچه مربوط است رد كند مانند «وَ مِنْ رَحْمَتِهِ جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهٰارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ» كه در ابتداء شب و روز را به تفصيل ذكر كرد و سپس ذكر كرد آنچه مربوط به شب است كه سكون در آن باشد و آنچه براى روز است از طلب روزى و اشيائى كه ابتدا بطور تفصيل ذكر شدهاند لف گويند و اشياء دوم را نشر گويند و لف و نشر يا مرتباند يا غير مرتب،مرتب آنست كه بهمان ترتيب له لف شده است نشر شود و در نامرتب بعكس،در مرتب لفظ اول بمعنى اول و دوم بمعنى دوم و در نامرتب،معكوس،لفظ اول بمعنى دوم و دوم بمعنى اول باشد.
(از كشاف ص ١٣٠١ مطول ٢٥٧ نفائس ص ٤٢) مثال فارسى:
بروز نبرد آن يل ارجمند
بشمشير و خنجر بگرز و كمند
بريد و دريد و شكست و ببست
يلان را سر و سينه و پا و دست
فروشد بماهى و بر شد بماه
بن تيزۀ قبه و بارگاه
لَفيف
-(اصطلاح ادبى)كلمه كه دو حرف عله داشته باشد لفيف گويند