و گاه بود كه همۀ مردم مدينه بدين سان انديشه نمايند و چنان نمايند كه قصد اينان از غلبۀ بر مردم بيگانه صرفا به خاطر نياز آنان است به شهرنشينى، نه براى امرى ديگر.

و چه بسا ملتهاى مغلوب از مجاورين آنان باشند كه در شهر واحدى زندگى مى‌نمايند.و بايد دانست كه ملتهاى غالب يا در دوستدارى قهر و غلبت يكسانند و متساوى المرتبت‌اند و يا در مراتب گوناگونند و قهرا سهم هر يك از غارتگر- يها همان چيزى است كه از مغلوبين مى‌گيرد،كم‌تر از ديگران باشد يا زيادتر و احيانا هم از لحاظ رساندن قوى و نيروها و ابزار جنگى به رئيس و فرمانده خود نيز ممكن است متفاوت باشند يا متساوى.

و چه بسا كه قاهر تنها يكى باشد و قوم و يارانش در حكم آلات و ابزار بى‌ارادۀ او باشند در غلبۀ بر طرف.

و بديهى است كه قصد اين گونه افراد از غلبۀ و قهر اين نيست كه چيزى براى خود و يا براى غير رئيس خود به دست آورند،و بلكه صرفا همت و قصد آنان از قهر و غلبه اين است كه همان يك فرد به قدرت و مال و مكنت نائل شود تا وى ازين راه بتواند وسائل و نيازهاى زندگى خود و مردان - جنگ‌جوئى كه به خدمت مى‌گيرد تأمين نمايدو بالاخره هدف آنها غلبه براى غير و اعطاء به غير است عينا به مانند باز شكارى و سگ شكارى.

و همين طور ساير مردم مدينه در همۀ خواستهاى وى و در جهت هدفهاى او به مانند بردۀ خدمتگزار او مى‌باشند، و در برابر او خاضع و بى‌اراده‌اند،و به طور مطلق خود نمى‌توانند مالك چيزى باشند.پاره‌اى از مردم براى او زراعت مى‌كنند و پاره‌اى تجارت.هدف اين چنين كس تنها اين است كه همۀ مردم را در برابر خود خاضع و خوار و مغلوب و مقهور بيند،و اگر چه سود ديگرى از طرف آنان بدو نرسد و تنها سود وى خوارى و مقهوريت آنان مى‌باشد اين گونه مدينه‌ها را نسبت به خوى و اخلاق پادشاهش مدينۀ تغلبيه نامند و لكن مردم عامۀ آن جوياى تغلب نمى‌باشند- .البته نوع مدينه‌اى كه در آغاز فصل گفته شد مطلقا مدينۀ تغلبيه است و آنكه قبل از اين،نيمه تغلبيه است.

بنا بر اين مدينۀ تغلبيه گاه بدين وضع است يعنى هدف مردمش و يا رئيس آن از قهر و غلبه صرفا به خاطر لذت بردن از قهر و غلبه است.

و اما آن نوع مدينه‌اى كه مردمش قهر و غلبه را وسيلۀ هدفهاى ديگر مى‌دانند مانند اينكه به نيازهاى ضرورى زندگى دست يابند و يا ثروت اندوزى نمايند و يا از لذات و امور لذت‌آورى كه از قهر و غلبت به دست مى‌آورند بهره‌مند شوند و يا به شأن و شوكت و كرامت برسند نوعى از مدينۀ ديگر