-(اصطلاح عرفانى،فقهى)در عرفان نماز عبارت از توجه باطن است الى الله و ملازمت در حضور و اقبال بسوى حق و اعراض از ما سوى الله و دوام مكاشفت با حق و مقام راز و نياز.

آن نمازى كه در حضور بود
از ترى آب روى،دور بود؟
تن چو در خاك رفت و جان بفلك
روح خود در نماز بين چو ملك
غزالى گويد:بدان كه نماز ستون و بنياد دين است.

و پيشرو عبادتهاست،ظاهر نماز كالبد است و وى را حقيقتى است و سرى است كه آن روح نماز است و اصل و روح آن خشوع است و حاضر بودن دل است.

(از كيمياى سعادت ص ١٤٧).

در عده است:كه هيأت نماز چهار است و حكمت آن اين است كه جملۀ موجودات را شكل‌اند،بعضى بر هيأت قائمان‌اند و بعضى بر هيئت راكعانند و برخى بر هيئت ساجدانند و برخى بر هيئت قاعدانند و همه تسبيح حق گويند (از عده ج ٢ ص ٦٧٦).

در فقه نماز يكى از اركان مهم دين اسلام است در معتقد الاماميه آمده است كه بدان كه بناى اسلام بنزد اين طائفه بر پنج چيز است،چنانكه از رسول ص روايت كرده‌اند:

«بنى الاسلام على خمس:الصلاة و الزكاة و الصوم و الحج و محبتنا اهل البيت» .

و بروايتى ديگر:

«و ولايتنا اهل البيت» .

و اركان شريعت پنج است:نماز و روزه و زكاة و حج و جهاد.

ركن اول بدان كه شرائط نماز دو گونه است:

شرائط وجوب است،و شرائط صحت.

شرائط وجوب:بلوغ است و كمال عقل و درآمدن وقت و پاكى از حيض و نفاس.

و شرائط صحت:اسلام است،و طهارت،پوشيدن عورت با وجود امكان،و پاكى تن،و پاكى جامه و پاكى جايگاه سجده از نجاست،و نيت كردن،و روى بقبله آوردن با وجود امكان،و غير اين از آنچه مقارن است بنماز،كه صحت او موقوف آنست،در موضع خود گفته آيد.

(رجوع شود به معتقد الاماميه ص ١٧٣).

در معتقد الاماميه آمده است:

نماز پنجگانه بجماعت‌گذاردن سنت مؤكده است،و در وى ثواب بسيار.

كسى كه دعوى كند كه نماز جماعت فريضه است،وى را دليلى و حجتى بايد، كه اصل برائت ذمت است.

و شرط نماز جماعت بانگ نماز و قامت است.

و آنكه امام عاقل باشد و مؤمن و درين خلاف نيست.

و بايد كه عدل باشد،زيرا كه فاسق امامى را نشايد.

دليلش طريقۀ احتياط است،زيرا كه