فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦ - ولى امر و مالكيت اموال عمومى (٢) - مالكيت انفال آيت الله محمد مؤمن قمى
در تفسير مجمع البيان و جوامع الجامع در ضمن رواياتى از امام زين العابدين(ع) و امام باقر(ع) و امام صادق(ع) نقل شده كه اين آيه را چنين قرائت كردهاند: «يسئلونك الأنفال». بنابر حذف «عن»، ظاهر آيه مىرساند كه سؤال كنندگان، تمامى انفال را از رسول خدا(ص) طلب كردهاند كه در جواب اين درخواست در ادامه آيه آمده است: «الأنفال للّه و الرسول». ظاهر اين آيه مىرساند كه، انفال مخصوص خداوند و رسول است و مجالى براى طلب آن، باقى نمىماند. بنابر قرائت «عن الأنفال » نيز مىتوان گفت كه چه بسا خصوصيت انفالى كه از آن سؤال شده است، مبهم نباشد و جواب سؤال مردم در حقيقت تأكيدى بر اختصاص انفال به خدا و رسول است .
حاصل آن كه: جمله جواب در آيه، ظهور در اختصاص انفال به خدا و رسول دارد، از آنجا كه اختصاص مذكور مطلق است، تعبير ديگرى از ملكيت مىباشد.
لفظ «للّه» در آيه فقط براى تكريم امر انفال و گرامى داشتن رسول خدا(ص) و تأكيد بر رسالت و خلافت ايشان است. بنابراين ظاهر آيه مباركه دلالت دارد كه انفال از سوى خداوند متعال، ملك رسول خدا(ص) قرار داده شده است و اين ملكيت، شامل تمام انفال مىشود. روايات فراوانى ناظر به اين معنى از آيه است.
٢. {و ما أفاء اللّه على رسوله منهم فما أوجفتم عليه من خيلٍ ولاركابٍ ولكن اللّه يسلّط رسله على من يشاء واللّه على كل شيء قدير} ؛ (٤)
و آنچه را كه خداوند از آنان (كفار) به رسولش بازگردانده، چيزى است كه شما براى به دست آوردن آن (زحمتى نكشيديد) اسب و شترى نتاختيد ولى خداوند رسولان خود را بر هر كس بخواهد مسلط مىسازد و خدا بر هر چيز تواناست.
ضمير «منهم» به اهل كتاب كه در ابتداى سوره ذكر شده، باز مىگردد. آيه
(٤) حشر، آيه٦.