اختلاف در دادگاه‌ها نيز به چشم مى‌خورد. نكته تعيين كننده در اين دعوا آن است كه كدام يك از طرفين، مدعى و كدام يك، مدعى‌عليه محسوب مى‌شود، در متون فقهى، به نظر مى‌رسد در همه حالات در دعواى غبن، كسى كه ادعاى غبن دارد، در مقام مدعى قرار دارد و فرقى ميان شخص اهل خبره و غير آن نيست، هرچند نظر مخالف نيز از حيث كميت، طرفداران قابل توجهى دارد.

كليد واژگان : غبن، مدعى، مدعى عليه، مغبون، غابن، اصل، اقدام.

مقدمه

قرارداد، يكى از مظاهر حقوقى شعور و انديشه و اراده آگاهانه انسان است و احترام براى دارايى يا شخصيت طرف ديگر را نشان مى‌دهد. اشخاص به‌جاى تصرف نامشروع، با انعقاد قرارداد، به‌كسب درآمد و گردش مسالمت‌آميز ثروت اقدام مى‌كنند و اين رويكرد، مورد حمايت جدى هر نظام حقوقى است. در عين حال، رعايت حرمت كار يا مال ديگران، باعث نمى‌شود كه هر فرد براى نفع و سود مشروع خود تلاش نكند و لذا در فرايند انعقاد و اجراى قرارداد، «ايثار قراردادى» تنها از منظر «حسن نيت قراردادى» خود را نشان خواهد داد. همچنين از متعاملين انتظار نمى‌رود كه در مسير انعقاد قرارداد، غيرخواهى را بر خودخواهى مشروع ترجيح دهند؛ زيرا خصوصاً در عقود معاوضى كه به عقود مغابنه‌اى هم شهرت دارند، هدف، كسب سود هر فرد از رهگذر رد و بدل كردن بخش‌هايى از دارايى است و در اين وضعيت، انتظار ايثار، گذشت و ساير امور، مطرح نمى‌شود. در عين حال، ذكر دو نكته اساسى مهم است. اول، نداشتن انتظار ايثار و گذشت، به اين معنى نيست كه يكى از طرفين قرارداد، از موقعيت خود سوء استفاده كند و با بهره‌بردارى از وضعيت طرف ديگر مانند شرايط اضطرار، اكراه و ضعف نفس، قرارداد را وسيله اضرار به غير و كسب نامشروع ثروت قرار دهد. دوم، در حين