فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٧٢ - شيخ فضل اللّه نورى؛ مواجهه عقلانيتِ «وحىْ باور»؛با عقلانيتِ «خودبنيادِ» غربى على ابوالحسنى(منذر)
٤ـ٢ـ ٥ . پيشنهاد
استاد ما، مرحوم آيت اللّه حاج شيخ حسين لنكرانى، ما را سخت برحذر مىداشت كه در نوشتهها يا سخنرانىهاى خود، تعابيرى چون «سياست شيطانى» (سياست با وصف شيطانى يا استعمارى و...) را ـ كه بسيار هم رايج است ـ به كار بريم. مىفرمود: «توجه داشته باشيد كه سياست، شأن اولياى بزرگ الهى (ع) است، چنانكه در زيارت جامعه كبيره خطاب به ائمه معصومين عليهم السلام مىخوانيم: «انتم ساسةُ العباد». و مىافزود: «آنچه كه جنبه ضدّ انسانى و ضدّ اخلاقى دارد، شيطنت است نه سياست، و ساحتِ سياست، بس فراتر از اين نيرنگها و جنايتگرىها است (سياست، در لغت نيز به معناى پرورش اسب است). لذا حضرت امير عليه السلام به معاويه فرمود: ما انت السائس و المسوس. يعنى، ترا چه به سياست؟ بنابراين، بهتر است به جاى مثلاً تعبيرِ سياست شيطانىِ دول امپرياليستى بگوييد: رويّه شيطانى يا برنامه ريزى شيطانى يا...». اين بنده راقم سطور در پرتو اين كلام لنكرانى، اين معمّا برايم حل شد كه چرا شهيد مدرس، سخن از «عينيّت» دين و سياست (كه چيزى فراتر از «همبستگى» آن دو است) رانده و مىفرمود: سياست ما عين ديانت ماست. اين، به نحوى، همان سخن امام خمينى است كه مىفرمود: «فقه تئورى واقعى و كامل اداره انسان و اجتماع از گهواره تا گور است». (١٤٥)
به هر رو، وقتى كه روا نيست واژه «سياست» را جز بر روش درست حكومتدارى اطلاق كنيم، تكليف ما با واژه مقدس «عقل» كاملاً روشن خواهد بود. اتفاقاً در مورد عقل هم، چنانكه ديديم، ائمه تصريح فرمودهاند كه عقل آن چيزى است كه به وسيله آن، خداوند رحمان پرستيده شود و انسان شايستگى رفتن به بهشت را يابد؛ و آنچه در معاويه بود، نُكرى و شيطنت بود و عقل نما، نه عقل. بنابراين جاداشت
(١٤٥) صحيفه نور؛ مجموعه رهنمودهاى امام خمينى، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، تهران، ٢١/ ٩٨.