فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٨١ - شيخ فضل اللّه نورى؛ مواجهه عقلانيتِ «وحىْ باور»؛با عقلانيتِ «خودبنيادِ» غربى على ابوالحسنى(منذر)
مىكوشد خلأ ناشى از اين انكار را با تمسك به عمومات قطعى كتاب و سنت و آنچه كه «اصول مذهب» مىنامد پر كند) مظهر جنبش عقلگرا مىشمارد و در برابر وى، شيخ طوسى را (كه قائل به حجيت خبر واحد ثقه است) به اصطلاح نمود جنبش نصگرا به حساب مىآورد (١٦٠) و مىنويسد: «موضوع مهم و قابل توجه براى ما، گرايش ابن ادريس به جنبش عقلگرا و دورى او از جنبش نصگرا است كه انكار حجيت خبر واحد، شاهدى گويا ـ در كنار ساير شواهد ـ بر اين واقعيت است» (١٦١) و «...شيوه فقهى ابن ادريس در مقايسه با مكتب فقهى شيخ طوسى، به گرايش عقلگرا نزديكتر است». (١٦٢) در ادامه نيز مىگويد: «پس از ابن ادريس، فقيهان بزرگى همچون محقق حلى (م ٦٧٦)، علامه حلى (٩ ٧٢٦) و شهيد اول (٧٨٦) كه پيشگامان فقاهت در اعصار بعد بودند، كم و بيش بر شيوه اجتهادى شيخ باقى ماندند» و شيوه فقهى ابن ادريس در «عدم حجيت خبر واحد و...») را وانهادند (١٦٣). اين عبارات نيز (با فضاسازىِ انجام گرفته) القاگر اين تصور است كه فقيهان بزرگ يادشده، با تداوم بخشيدن به نصگرايىِ شيخ طوسى، از عقلگرايى فاصله گرفتهاند!
اين گونه نسبتها در حالى است كه طبق نظر شيخ طوسى و اصوليانِ هممشربِ وى: گذشته از دلالت آيات قرآن (همچون آيات نبأ و نَفْر و كتمان (١٦٤)) و روايات (نظير حديث مشهورِ: و امّا الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الى رُواة حديثنا...) بر
(١٦٠) فقه اهلبيت عليهمالسلام، ش ٤٧، ص ١٣٤.
(١٦١) همان: ص ١٣٤.
(١٦٢) همان: ص ١٣٥.
(١٦٣) همان: ص ١٣٥.
(١٦٤) مراد، آيات زير است كه در كتب اصول فقه، همچون جلد دوم «كفاية الاصول» آخوند خراسانى و جلد سوم «اصول الفقه» شيخ محمد رضا مظفر، براى اثبات حجيت خبر واحد ثقه، پيرامون آنها مفصلاً بحث شده است: «ان جائكم فاسق بنبأٌ فتبيّنوا ان تصيبوا قوماً بجهالة...» (حجرات: ٦)، «و ماكان المؤمنون لينفروا كافّة فلولا نفر من كل فرقة طائفة ليتفقّهوا فى الدين و لينذروا قومهم اذا رجعوا اليهم لعلهم يحذرون» (توبه: ١٢٣)، «ان الذين يكتمون ما انزلنا من البيّنات و الهدى من بعد ما بيّناه للناس فى الكتاب اولئك يلعنهم اللّه...» (بقره: ١٥٩).