در ميان اهل سنت، برخى از انديشه وران اصولى شافعى اين مسلك را به طور مطلق معتبر دانسته و حجيت آن را پذيرفته‌اند؛ چون اين گروه عمل به هر ظنى را در شريعت جايز مى‌دانند. (١٧٥)

نكته قابل توجه اينكه آمدى از اصوليان اهل سنت، بر حجيت اين مسلك ادعاى اجماع مى‌كند، (١٧٦) در حالى كه چنين اجماعى با توجه به باورهاى گوناگون عالمان مذاهب مختلف عامه در مورد اعتبار تناسب كه به نمونه‌هايى از آنها اشاره شد، عملاً محقق نيست.

اما دانشمندان شيعه، سازگارى وصف با حكم را به تنهايى براى تعدى از نص معتبر نمى‌دانند، مگر آنكه اين سازگارى را به گونه‌اى قطعى و اطمينان‌آور از عمومات ادله به دست آورند . بنابراين، اگر سازگارى وصف با حكم از نظر عقلى پذيرفته شود و احتمال خلاف آن نرود، حكم عقل قطعى حجت است. (١٧٧) اما اگر اين سازگارى بر اساس حكم قطعى عقل نباشد، گمانى بيش نيست و بى‌ترديد، فاقد ارزش خواهد بود. (١٧٨)

شايان ذكر است كه اگر تناسب حكم و صفت به وسيله ادله ديگر به دست آيد، روشن است كه راه كشف ملاك، همان دليلى است كه تناسب را معتبر دانسته و مى‌بايست پيرامون حجيت و يا عدم اعتبار آن دليل بحث و بررسى شود. (١٧٩)

٨ . شبه

شبه بر هر قياسى اطلاق مى‌شود؛ زيرا در هر قياسى، فرع بايد به اصل شبيه

(١٧٥) الآمدى، سيف الدين على، الاحكام، ج ٣، ص ٥٦.
(١٧٦) همان، ص ٥٥.
(١٧٧) وحيد بهبهانى، محمد باقر، الفوائد الحائريه، ص ٢٩٥.
(١٧٨) الحكيم، محمد تقى، الاصول العامة لفقه المقارن، ص ٣٢٠.
(١٧٩) همان .