فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦ - پژوهشى در اقسام بانك و احكام آن(٢) آیت الله سيد محسن خرازى
يتيمان را تا رسيدن به سن زناشويى بيازماييد، پس اگر آنان را رشيد يافتيد اموالشان را به آنان بدهيد.
در روايات نيز آمده است :
ـ والغلام لايجوز أمره في الشراء والبيع و لايخرج من اليتم حتّى يبلغ خمس عشرة سنة أو يحتلم أو يشعر أو ينبت قبل ذلك؛
خريد و فروش براى كودك جايز نيست و از يتيم بودن خارج نمىشود تا به پانزده سال برسد و يا پيش از آن، محتلم شده باشد يا مو [برشرمگاهش [روييده باشد (٣).
ـ عمد الصبيّ و خطأه واحد؛كارعمدى و اشتباهى كودك يكى است. (٤)
البته دلالت اين حديث بر مطلب مورد نظر در صورتى تمام است كه به باب جنايت اختصاص نداشته باشد.
بنابر اين كسى كه بالغ و رشيد نشده باشد نمىتواند حساب بازكند؛ زيرا افتتاح حساب، تصرف مالى است و او محجور است. البته ولىّ او ـ مانند پدر، جدّ، وصى يا حاكم شرعى ـ مىتواند برايش حساب باز كند. روايات متعددى بر اين مطلب دلالت دارد:
ـ مانند موثقه محمد بن مسلم از امام باقر(ع):
أنّه قال في الرجل يتصدّق على ولده و قد أدركوا: إذا لم يقبضوا حتّى يموت فهو ميراث، فإن تصدّق على من لميدرك من ولده فهو جائز؛ لأنّ والده هو الّذي يلى أمره»؛ (٥)
آن حضرت در باره مردى كه به فرزندان بالغش صدقه مىدهد، فرمود: اگر فرزندان آن را قبض نكنند تا پدر بميرد آن صدقه، ميراث است [و به ارث مىرسد] ولى اگر به فرزند غير بالغش صدقه بدهد جايز است؛ زيرا پدرش متولّى كار او است.
(٣) وسائل الشيعه، ج١٢، باب ١٤ از ابواب عقد بيع و شروط آن، ص٢٦٨، ح١.
(٤) همان، ج١٩، باب ١١ از ابواب عاقله، ص ٣٠٧، ح٢.
(٥) همان، ج١٣، باب ٤ از ابواب وقوف و صدقات، ص٢٩٧ ـ ٢٩٩، ح١و ٥.