علامه متكلّم و فقيه اصولى آيه الله العظمى ابوالمجد شيخ محمد رضا نجفى اصفهانى(١٢٧٨ ـ١٣٦٢) مؤلّف كتاب ارزشمند «وقايه الاذهان» كه از مفاخر علمى شيعه در قرن اخير است همچون دو استاد بزرگوار خويش آخوند ملامحمد كاظم خراسانى و حاج آقا رضا همدانى معتقد به عدم تنجّيس متنجس است.

اين فقيه محقق ابتدا رساله‌اى در اثبات نظر خويش نگاشته و آن را به نجف اشرف فرستاده است تا دوست ديرين وى علامه شيخ محمد جواد بلاغى مؤلّف تفسير «الاء الرّحمن» در آن تأمل كند و چنانچه پاسخى دارد بنگارد. متأسفانه نسخه‌اى از اين رساله در دست نيست، اما علامه بلاغى در مقام پاسخ به رساله مزبور، رساله‌اى نگاشته و آن را در ضمن كتاب «العقود المفصّلة فى حلّ المسائل المشكلة» جاى داده است. (٣)

با توجه به اين كه علامه بلاغى در اين رساله بعد از نقل سخنان علامه نجفى به نقد آن پرداخته است، مى‌توان با مراجعه به اين رساله، از بخش‌هاى مهمى از رساله علامه نجفى آگاه شد.

علامه بلاغى رساله‌اى ديگر در پاسخ به علامه نجفى نگاشته و آن را به اصفهان براى وى ارسال كرده است ـ كه هم اكنون نسخه منحصر به فرد اين رساله در نزد حفيد محترم علامه شيخ هادى نجفى موجود است ـ سپس علامه نجفى در پاسخ به اين رساله، اقدام به تأليف دومين رساله خويش به نام «استيضاح المراد» كرده كه در زمان حيات ايشان به همراه جلد دوم كتاب «وقاية الاذهان» به چاپ رسيده است. وى در اين رساله به اثبات عدم تنجيس متنجّس جامد پرداخته و در خصوص متنجّس مايع نيز فقط واسطه اول را ـ احتياطاً ـ لازم الاجتناب دانسته‌است، ولى در نهايت متذكر مى‌شود كه آنچه در اين رساله آمده تنها يك بحث علمى است و در مقام عمل، ايشان نيز به همان فتواى مشهور عمل مى‌كند.

رساله «استيضاح المراد» براساس چاپ سنگى مورد اشاره، تصحيح و منبع يابى شده و جهت استفاده بيشتر به ترجمه و توضيح آن اقدام گرديده است.

در پايان ضمن طلب رحمت براى روح مؤلّف عظيم الشأن، از خداوند متعال توفيق دستيابى به اثر گرانقدر فقهى مؤلّف (ذخائر المجتهدين) را كه متأسفانه تاكنون اثرى از آن در دست نيست خواستارم.

(٣) كتاب مزبور شامل ١٤ رساله است كه ٤ رساله آن به ضميمه حاشيه مكاسب ايشان در سال ١٣٤٣ قمرى به چاپ سنگى رسيده است و رساله تنجيس متنّجس نيز از آن جمله است.