فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٤ - قصاص در ضرب مسعود امامى
شما را به خداوند سوگند مىدهم، كدام يك از شما از جانب محمد ستمى ديده است تا برخيزد و او را قصاص كند؟ قصاص در دنيا براى من محبوبتر است از قصاص در آخرت در مقابل ديدگان فرشتگان و پيامبران. سوادة بن قيس از ميان جمعيت برخاست و گفت: پدر و مادرم فدايت اى رسول خدا، آن هنگام كه از طايف باز مىگشتيد من به استقبال شما آمدم در حالى كه بر شتر خويش به نام عضباء سوار بوديد و در دست خود چوب دستى كه ممشوق نام داشت گرفته بوديد. شما چوب دستى را بلند كرديد و قصد داشتيد كه بر مركب خود بزنيد، اما به شكم من اصابت كرد و نمىدانم به عمد چنين كرديد يا از روى خطا؟ پيامبر(ص) فرمود: پناه مىبرم به خدا از اين كه عمداً چنين كارى را كرده باشم، سپس فرمود: اى بلال، به منزله فاطمه برو و چوب دستى ممشوق مرا بياور. بلال به راه افتاد در حالى كه در كوچههاى مدينه فرياد مىزد: اى مردم، كيست كه پيش از قيامت پذيراى قصاص بر خود باشد؟ اين محمد(ص)است كه قبل از قيامت، قصاص را بر جان خود مىخرد... .
دلالت اين روايت بر تحقق حق قصاص براى مرد صحابى اشكال دارد؛ چون ضربه پيامبر(ص) چنانچه روايت صريحاً دلالت مىكند، عمدى نبوده است و شرط مشروعيت قصاص در ضرب، تعمّد در ضرب مىباشد. از اين رو احتمال دارد كه اجازه پيامبر(ص) به قصاص تنها جنبه استحبابى داشته و حق قصاص براى صحابى محقق نشده است. ولى از طرف ديگر نيز مىتوان گفت كه پيش فرض پيامبر(ص) و فرد صحابى در اين روايت اصل مشروعيت قصاص در ضرب بوده است.
٣. على(ع) مىفرمايد:
«ألاو إنّ الظلم ثلاثة: فظلم لايغفر و ظلم لايترك و ظلم مغفور لايطلب... وأمّا الظلم الذي لايترك فظلم العباد بعضهم بعضاً. القصاص هناك شديد، ليس هوجرحاً بالمدى ولاضرباً بالسياط ولكنّه ما يستصغر ذلك معه»؛ (٨٣)
(٨٣) نهج البلاغه، ج٢، ص٩٥(خطبه ١٧٦)؛ بحار الانوار، ج٧، ص٢٧١.