فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٤ - متعه حج در كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
«فمن تمتّع بالعمرة الى الحج»بهره مندى از محرّمات احرام به دنبال انجام عمره است؛ به اين معنا كه مكلف پس از انجام دادن عمره، از احرام خارج مىشود و مىتواند از هر چه ذاتاً حلال است، بهرهمند شود تا وقتى كه براى حج احرام بندد. مكلف در اين بين بايستى آنچه از قربانى برايش ميسر است، ذبح كند.
آيه فوق تصريح مىكند كه گروهى از مكلفان، يعنى كسانى كه بر آنها حج تمتّع واجب است، مىتوانند تا وقت احرام حج، از كليه محرّمات احرام، استفاده كنند. بنابراين انكار بهرهمندى مكلف از محرمات احرام، بين حج و عمره(به علت اين كه مستلزم آميزش حاجيان با زنان خود بين عمره و حج و رفتن آنها به حج است در حالى كه از سرهايشان آب غسل مىچكد) همچنان كه مفصلاً خواهيم گفت، پشت پازدن به وحى و مقدم داشتن ديدگاه شخصى بر آن است.
اما اين كه چرا پس از بيان اعمال متعدد حج، خصوص قربانى كردن ذكر شده و فرموده است: «فما استيسر من الهدي»با اين كه كسى كه پس از عمره قصد حج مىكند، بايستى ابتدا محرم شود آن گاه به عرفه رفته آنجا بماند و سپس به مشعر و مزدلفه و از آنجا به منى رود و رمى جمرات، قربانى و عمل حلق را انجام دهد؟ به اين دليل است كه قربانى كردن از حكم خاصى برخوردار است و خداوند در اين آيه شريفه در صدد بيان آن حكم خاص است، و آن اين است كه چنانچه نتواند قربانى كند بايستى بدل آن را انجام دهد، به خلاف ديگر اعمال حج كه خود آنها مطلوبند و بدلى ندارند. از اين رو خداوند از خصوص قربانى كردن نام برده تا بدل آن را بيان كند.
٦. نداشتن قربانى
خداوند در اين آيه حكم فاقد قربانى را بيان كرده است:
{فمن لم يجد فصيام ثلاثة أيّام في الحجّ و سبعةٍ إذا رجعتم تلك عشرة كاملة؛ } (٢٤)
كسى كه قربانى ندارد، سه روز در ايام حج و هفت روز به هنگامى كه به وطن خود بازگشت روزه بدارد، كه مجموعاً ده روز كامل مىشود.
(٢٤) بقره، آيه ١٩٦.