فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٣ - متعه حج در كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
كرده است، به دو گروه اجازه داده تا قبل از قربانى كردن، سر را بتراشند.
گروه اوّل :بيمارى كه براى مداوا به تراشيدن سر نياز دارد.
گروه دوم:كسى كه در سرش ناراحتى دارد. از اين رو خداوند فرموده است: {فَمن كان منكم مريضاً أو به أذىً من رأسه ففدية من صيام أو صدقة أو نُسُكٍ؛ } اگر كسى بيمار بود يا در سرناراحتى داشت، بايد فديه و كفارهاى از قبيل روزه يا صدقه يا گوسفندى بدهد.
بنابراين محرمى كه داراى عذر است، قبل از ذبح كردن، سرش را مىتراشد و در همان وقت با يكى از موارد سه گانه مزبور، كفاره مىدهد. هريك از اين موارد، فديه است؛ يعنى بدل و جزاى عملى است كه به سبب وجود عذر، ترك كرده است و آن موارد عبارتند از روزه، صدقه يا قربانى، كه روزه سه روز است و صدقه، صدقه دادن به شصت يا ده مسكين است و قربانى هم، ذبح كردن يك گوسفند است و فرد، بين انجام هريك از اين موارد، مخيّر است.
٥. ختم عمره و آغاز حج
خداوند در اين آيه فرموده است:
{فإذا أمنتم فمن تمتّع بالعمرة إلى الحجّ فما استَيَسَر مِنَ الهدى؛ } (٢٢)
و هنگامى كه از(بيمارى و دشمن) درامان بوديد، پس كسانى كه با ختم عمره، حج را آغاز مىكنند، آنچه ميسر است از قربانى(ذبح كنند).
قبل از اين، سخن خداوند در مورد كسى بود كه مانعى برايش پيش آمده، اما اينك سخن بر سر كسى است كه مانعى ندارد و برايش امنيت حاصل شده است، همچنان كه اين مطلب را از جمله «فإذا أمنتم» مىتوان فهميد. در مورد وظيفه اين افراد بايستى گفت: وقتى گروهى از مكلفان (٢٣)مراسم عمره را انجام دادند و براى حج احرام بستند، بايستى در روز عيد قربان در منى، آنچه از قربانى ميسر است، ذبح كنند و مراد از تمتّع در جمله:
(٢٢) بقره، آيه ١٩٦.
(٢٣) يعنى كسانى كه ساكن مسجد الحرام نيستند، همچنان كه در ادامه آيه خواهد آمد.