تعريف شرط، تقسيم بندى‌هاى متنوع شرط، مقررات صحت و نفوذ شروط و نيز بررسى اجمالى شرط فاسد از مباحث مقدماتى مقاله است كه زمينه را براى بررسى شرط جزايى يا همان شرط غرامت در عقود فراهم مى‌سازد. نويسنده پس از طرح اين موضوعات به مباحث اصلى پرداخته و در آغاز با تعريف شرط جزايى و بيان شرط صحت آن، برخى از موارد بطلان اين شرط را تشريح كرده است. آنگاه به تبيين مثال‌هاى شايع در مورد شرط جزايى در عقود گوناگون، اقدام كرده و در ضمن آن به توضيح عربون كه نوعى شرط جزايى است و در متون فقهى گذشته از آن ياد شده، پرداخته است.

شايسته است در ابتدا، احكام و آثار شروط را به طور عام(كلى) روشن كنيم و سپس به طور خاص درباره شرط جزايى سخن بگوييم.

شرط و ماهيت آن

شرط در عرف بر دو معنى اطلاق مى‌شود:

١. معناى مصدرى؛ يعنى ايجاد التزام و تعهد. در قاموس (١)، شرط به معناى اجبار و

(١) قاموس المحيط، ج ٢، ص ٣٨٦، ماده «شرط».