صاحب مفتاح الكرامه گرديده است و او را بر آن داشته كه علّت اين سكوت را بيابد. وى در حاشيه كتاب خود توضيح مى‌دهد كه شايد علّت اين كه بيشتر فقيهان اين مسئله را در آثار خود مطرح نكرده‌اند اين است كه آنان در كتاب ديات، در بحث تغيير رنگ پوست بر اثر ضربه ديگرى، حكم به ديه نموده‌اند؛ در حالى كه در همان كتاب و كتاب قصاص، به قصاص در اين موضوع هيچ اشاره‌اى نكرده‌اند. گويا همين امر دليل موافقت آنان با علامه در عدم جواز قصاص در ضرب است. صاحب مفتاح الكرامه در پايان، همين كلام خود را قابل تأمّل مى‌داند. (١٤)

بى ترديد اين احتمال چندان قابل اعتنا نيست؛ زيرا آنان كه با متون فقهى آشنايى دارند، مى‌دانند كه بيشتر كتاب‌هاى تفصيلى فقهى، شرح متون فقهى معتبرى چون شرايع، قواعد، ارشاد، تبصره و لمعه است و اين شرح‌ها در طرح مسائل و فروع غالباً پيرو متن خود هستند و كمتر به طرح مسائل جديد مى‌پردازند. به همين جهت است كه مسئله مورد نظر ما كه به طور صريح در قواعد علامه ذكر شده به تبع آن در دو شرح اين كتاب نيز مطرح گرديده است. پس عدم طرح اين مسئله در متون فقهى ديگر غالباً متأثر از همين پيروى شرح از متن و يا پيروى فقيهان بعدى از فقيهان قبلى است و نمى‌توان دليل آن را توجه فقيهان به مسئله فوق و بى نياز ديدن از طرح آن دانست. (١٥)

البته ناگفته نماند كه محقق اردبيلى(متوفّاى ٩٩٣) پيش از فاضل هندى(متوفّاى ١١٣٧) و محقق عاملى (متوفّاى ١٢٢٦)، اين مسئله را در كتاب زبدة البيان به اشاره مطرح كرده است (١٦)كه در ضمن طرح ادله عام مشروعيت قصاص در ضرب، آن را نقل خواهيم كرد. صاحب كتاب وسائل الشيعه نيز عنوان يكى از ابواب كتاب خود را «باب ثبوت

(١٤) مفتاح الكرامه، ج١٠، ص١٨٥.
(١٥) در فقه اهل سنت نيز اين مسئله به ندرت مطرح گرديده است. به عنوان نمونه از اين فرع فقهى در هيچ يك از مقالات الموسوعة الفقهيه(الكويتيه) كه مرتبط با اين بحث است، يادى نشده است. مراجعه شود به: الموسوعة الفقهيه، ج١٦، ص٦٣(مقاله جناية على مادون النفس) ج٢٨، ص١٧٥(مقاله ضرب) ج١٥، ص١٣٥(مقاله جراح) ج٣٣، ص٢٥٩(مقاله قصاص).
(١٦) زبدة البيان، ص٦٨٠.