فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٧ - فقه در انديشه احيا گرانه سيد جمال الدين اسد آبادى عزيز اللّه مهريزى - مسعود امامى
جايگزين اصول ثابت كردند و از آنچه كه دين به آن رهنمون بود و به خاطر آن آمده بود و حكمت الهى براى تحقق آن زمينه سازى مىكرد، روى گردان شدند به گونهاى كه از آن جز اسم و عباراتى كه قرائت مىشد باقى نماند. اين بدعتها ميان امّت و حق حجاب شد، حقى كه امّت نداى آن را در برخى از نواحى اسلامى احساس مىكند. چاره اين انحطاط هم فقط رجوع به همان قواعد دين و اخذ احكام دين بر همان اساس آغازين دين مىباشد...». (٢٩)
سپس سيد با هشدار به بدعت گذاران مىگويد:
«هركس اصلاح امت را جز در آنچه گفتيم بجويد برگفتارى غير عادلانه واشتباه سوار شده و پايان را آغاز قرار داده و تربيت را بر عكس شروع كرده و در آن بر خلاف نظام وجود عمل نموده، و غايت و قصد وجود را بر عكس ساخته و بر امّت جز بدبختى و هلاكت نيفزوده.». (٣٠)
او براى گفتارش از اصول دينى و سنّت بدون بدعت در صدر اسلام شاهد مىآورد كه امّت عرب با آن پيشينه جاهليّت با عمل به همان اصول محكم اسلام و سنّت نبوى از كجا به كجا رسيدند. (٣١)سيد همين سنّت و اصول محكم صدر اسلام را ملاك عزت و منبع قابل رجوع مىداند و اين سنّت بى بدعت و جامعه نبوى و احكام متين صدر اسلام را مركز عزت و منبع استنباط و الگوگيرى مىشمارد؛ از اين رو در مقالهاى ديگر خطاب به علما مىگويد:
«بر علماى راسخ كه روح امّت هستند و رهبران امّت محمديه مىباشند، واجب است كه در تنبيه غافلان اهتمام ورزيده... و اگر امّت با رجوع به سنّت نبى اسلام و كنار انداختن هر بدعتى و خارج شدن از هر عادت بدى كه بر نصوص قرآن انطباق ندارند، انحطاط و سقوط خود را تدارك نكنند، آنان را از سؤ عاقبت آن
(٢٩) العروة الوثقى، ص٨٣.
(٣٠) همان، ص٨٤.
(٣١) همان.