فاضل هندى و محقق عاملى ـ مؤلّفان اين دو اثر ـ پس از شيخ مفيد و شيخ طوسى به عنوان قايلين به مشروعيت قصاص در ضرب، از يحيى بن سعيد هذلى(متوفّاى ٦٨٩) كه پيش از علامه حلّى(متوفّاى ٧٢٦) مى‌زيسته است، نام برده‌اند. عبارت هذلى اين گونه است:

«و يقتص بالعصا ممّن ضرب بها». (١١)

صاحب جواهر از اين عبارت برداشت ديگرى دارد، او عبارت يحيى بن سعيد را اين گونه معنا مى‌كند كه در قصاص نفس لازم نيست تنها به آلت شمشير اكتفا شود(چنانچه عدم انحصار به آلت شمشير نظر تعدادى از فقيهان شيعه همچون ابن جنيد است)، بلكه مشابهت در آلت قتل نيز جايز است. از اين رو اگر كسى با ضربه عصا كشته شده باشد مى‌توان جانى را با عصا قصاص كرد؛ سپس عبارت هذلى را به عنوان شاهد بر اى مطلب ذكر مى‌كند. (١٢)

برداشت صاحب جواهر از عبارت هذلى نه تنها با ظاهر آن سازگار نيست ـ زيرا بنابر فهم او از متن هذلى، شايسته بود عبارت اين گونه باشد: «يقتصّ بالعصا ممّن قتل بها» ـ بلكه با رأى صريح او كه قصاص نفس را به غير از قطع گردن ـ به وسيله شمشير و مانند آن ـ جايز نمى‌شمارد، منافات دارد. او در اوايل كتاب جنايات همانند مشهور فقيهان شيعه مى‌گويد:

«والقود بضرب العنق و إن كان القاتل قد قتل بغيره». (١٣)

چنانچه گذشت بسيارى از فقيهان بزرگ شيعه به طرح اين مسئله مهم نپرداخته‌اند و در متون فقهى معتبر پس از كشف اللثام و مفتاح الكرامه نيز اين مسئله جز در تعدادى از كتاب‌هاى فقيهان معاصر مطرح نشده است. همين امر سبب تعجّب محقّق متتبّعى همچون

(١٠) كشف اللثام، ج١١، ص٢٢١؛ مفتاح الكرامه، ج١٠، ص١٨٥. حتى برخى از شرح‌هاى ديگر كتاب قواعد كه به شرح باب قصاص آن پرداخته‌اند؛ همچون إيضاح الفوائد(فخر المحققين) و كنز الفوائد(سيد اعرج) ذيل اين عبارت قواعد هيچ توضيحى نداده‌اند.
(١١) الجامع للشرايع، ص٥٩٩.
(١٢) جواهر الكلام، ج٤٢، ص٢٩٧.
(١٣) الجامع للشرايع، ص٥٧٢.