فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٨ - فقه در انديشه احيا گرانه سيد جمال الدين اسد آبادى عزيز اللّه مهريزى - مسعود امامى
خود را به فساد كشانده و خانههاى خود را با دست خود و بى دينان خراب مىكنند». (٥٠)
در ادامه همين مقاله مىگويد:
«بر شما باد كه تقواى الهى را پيشه كنيد و در حفظ عهدها و شناخت حقوق صاحبان حق و حسن معامله و استحكام الفت بين خود و ديگر هم وطنان در منافع ملّى [و نيز اتقان دوستى] خود با دينداران اديان ديگر به اوامر الهى ملزم و پايبند باشيد». (٥١)
٨. قلمرو دين و شريعت
او دين را دو سويه مىنگرد و سعادت دنيا و آخرت را در دين مىبيند. نه آخرت گرايى را در گرو دنيا ستيزى مىداند و نه دنيا گرايى را وامدار آخرت گريزى مىپندارد.
رشيد رضا از شاگردان مكتب سيد مىگويد:
«اسلام، روحانى و اخروى فقط نيست بلكه دينى است، روحانى جسمانى، اخروى دنيوى كه از مقاصد آن، هدايت انسان به سمت سيادت در زمين تا انسان در برقرار كردن محبت و عدل خليفة اللّه باشد. (٥٢)
سيد، انحصار سعادت دنيا و آخرت را در اسلام اين گونه به رشته تحرير در مىآورد:
«... لم تكن وجهته كوجهة سائر الاديان إلى الآخرة فقط و لكن مع ذلك أتى بما فيه مصلحة العباد في دنياهم و ما يكسبهم السعادة في الدنيا، و النعيم في الآخرة و هو المعبّر عنه في الاصطلاح الشرعي بسعادة الدارين...»؛ (٥٣)
«نگاه دين اسلام مانند ساير اديان نيست كه فقط به آخرت نظاره كند؛ بلكه علاوه
(٥٠) العروة الوثقى، ص١٠٨ و ١٠٩.
(٥١) همان، ص١١٠.
(٥٢) العروة الوثقى، ص٢٨.
(٥٣) همان، ص٧٣.