مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٧٦ - جواب
و نصاب غلّات يكصد و هشتاد و چهار هزار و دويست و هفتاد و پنج مثقال است، كه دويست و هشتاد و هشت من تبريزى مىشود الّا چهل و پنج مثقال [١].
و بنابر قول ديگر در رطل: هر رطلى شصت و هفت مثقال و نيم مىشود [٢] و مدّ يكصد و پنجاه و يك مثقال و هفت ثمن مىشود [٣] و صاع ششصد و هفت مثقال و نيم [٤] و كرّ آب يكصد و بيست و شش من تبريزى و سه چارك و ده مثقال است [٥]، و احتياط در نصاب اعتبار اين قول
هر درهم برابر با ٥٢٥/ ٠ مثقال صرافى است كه مىشود:
مثقال ٨١٩٠٠ ٥٢٥/ ٠* ١٥٦٠٠٠
[١] ٢٨٨ من تبريزى برابر است:
مثقال ١٨٤٣٢٠ ٦٤٠* ٢٨٨
نصاب غلّات به مثقال ١٨٤٢٧٥ ٤٥- ١٨٤٣٢٠
شرح لمعه: ٢/ ٣٤ كه نصاب غلّات را ٢٧٠٠ رطل ميداند، محاسبه آن به اين شرح است:
يك رطل* ٢٧٠٠ نصاب غلات
نصاب غلات به مثقال ١٨٤٢٧٥ ٢٧٠٠* ٢٥/ ٦٨
[٢] مفتاح الكرامه: ١/ ٧١ كه هر رطل را برابر ١٢٨ درهم و چهار هفتم درهم مىداند يعنى: ٥٧١٤٣/ ١٢٨ كه در تبديل به مثقال صرّافى (كه هر درهم ٥٢٥/ ٠ مثقال صرّافى مىباشد) به اين صورت محاسبه مىشود:
مثقال ٥/ ٦٧ ٥٢٥/ ٠* ٥٧١٤٣/ ١٢٨
[٣] يعنى: ٨٧٥/ ١٥١، با توجه به اين كه هر مدّ برابر با ٢٥/ ٢ رطل مىباشد كه در محاسبه با اين قول ديگر به اين صورت محاسبه مىشود:
مثقال ٨٧٥/ ١٥١ ٥/ ٦٧* ٢٥/ ٢
[٤] با توجه به اينكه هر مدّ برابر با ٩ رطل است براى تعيين قول ديگر به اين صورت محاسبه مىشود:
مثقال ٥/ ٦٠٧ ٥/ ٦٧* ٩
[٥] يعنى: ١٢٦ من تبريزى و ٤٩٠ مثقال، كه با توجه به اينكه هر كرّ ١٢٠٠ رطل است، براى تعيين قول ديگر به اين صورت محاسبه مىشود:
مثقال ٨١٠٠٠ ٥/ ٦٧* ١٢٠٠
و تبديل به من تبريزى برابر است: ٥/ ١٢٦ من و ٤٠ مثقال.