مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤٠٤ - جواب
جواب:
ارث مىبرد و عقوق مانع ارث نمىشود، بلكه موجب عقاب [١] اخروى و تأديب دنيوى مىباشد مگر آنكه توبه كند هرچند كه بعد از مرگ [٢] باشد، و به اعمال صالحه روح پدر را شاد كند و خود را از عقوق [٣] بيرون آورد.
سؤال تيط [٤١٩]:
شخصى دختر خود را به كسى فروخته و قدرى باغ نيز از ارث والدۀ صبيّه مانده؛ آن را نيز فروخته، و مبلغ دوازده تومان صداق والده نيز در ذمّۀ اوست، الحال صبيّۀ مذكوره ادّعاى باغ را با وجه صداق و بيست تومان قيمت خود را كه از مشترى گرفته مىنمايد، آيا به او مىرسد يا نه؟
جواب:
اگر آن دختر مسلمانزاده است و از بايع به وجه [٤] حلال، يا شبهه به هم رسيده است بيعش باطل است و ثمن به مشترى برمىگردد، و اگر مشترى به نكاح جبرى، يا از بابت كنيزى به او جماع نموده مشغول الذّمة به مهر المثل او مىشود، و اگر به زنا از بايع به هم رسيده در وقتى كه مادرش كنيز بوده؛ پس آن دختر را از آقاى مادر خريده ملك او مىگردد [٥] هرچند كه جماعش بر او حرام مىباشد- به اجماع اماميه- زيرا كه ولد زنا حكم فرزند زانى و زانيه دارد در باب نكاح [٦]، و در اين مسأله اهل سنّت خلاف دارند [٧]، و به هر تقدير بايع مىتواند كه آن دختر را در اين صورت بفروشد.
[١] د، حجرى: عذاب.
[٢] ب: موت.
[٣] ج: عقوبت.
[٤] ه: وطى.
[٥] اگر پدر يا مادر آزاد باشند فرزند به اشرف آنها (آزاد) ملحق خواهد شد اجماعا مگر در يك صورت و آن صورت اين است كه: مولى كنيزش را به ازدواج مرد آزادى درآورد و شرط نمايد كه فرزندان برده باشند در اين صورت عدهاى پذيرفتند كه برده باشند. مختلف الشيعة: ٢/ ٥٦٨، الدروس الشرعية: ٢/ ١٩٣. بنابراين چون مولى آزاد است دختر به ملك مشترى در نمىآيد.
[٦] تذكرة الفقهاء: ٢/ ٦١٣، ايضاح الفوائد: ٣/ ٤١ و ٤٢.
[٧] مغنى ابن قدامه: ٧/ ٩١، المجموع: ١٦/ ٢٢٢.