مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ١٣٦ - جواب
اگر در فريضه مىبود موجب سجدۀ سهو مىشد سجدۀ سهو لازم نمىشود، و جمعى از علماء تصريح فرمودهاند كه فرقى ميان نافله و فريضه نيست مگر در اين دو امر [١] و در نظر احقر نيز فرقهاى ديگرى هست مثل آنكه: سوره در نافله لازم نيست اجماعا، و در فريضه در حال اختيار مختلف فيه است [٢]، و اظهر وجوب است، و ديگر آنكه نافله را نشسته و سواره و در راه رفتن مىتوان كرد بدون ضرورت، و فريضه را بدون ضرورت شرعيّه در اين حالات نمىتوان كرد [٣]، و همچنين قطع فريضه در حال اختيار نمىتوان كرد بخلاف نافله، و ديگر آنكه: زيادتى ركن در نافله موجب بطلان نمىشود نظر بدان حديث صحيح معتبر از حضرت صادق (عليه السلام) [٤]، و به هر يك از اين فوارق جمعى قائل شدهاند به مستند معتبرى، و بعضى فارقهاى [٥] ديگر گفتهاند و دليل درستى ندارند [٦].
و شك در عدد ركعات نماز واجب موجب بطلان است مطلقا مگر در نماز ظهر و عصر و عشاء- هرگاه به عنوان قصر نباشد در چند صورت- كه در اين
[١] مدارك الاحكام: ٤/ ٢٧٤، حدائق الناضرة: ٩/ ٣٤٦.
[٢] مدارك الاحكام: ٣/ ٣٤٧.
[٣] شرائع الاسلام: ١/ ٦٧ و ١١٢، حدائق الناضرة: ٦/ ٤٢٤.
[٤] وسائل الشيعة: ٨/ ٢٣١ باب ١٨، مستدرك الوسائل: ٦/ ٤١٣ حديث ١.
[٥] ج: فرقهاى.
[٦] ه: ندارند، و اگر شك در ركعات نماز آيات كند بنا را بر اقل گذارد.
توضيح: در اين عبارت دو احتمال وجود دارد:
احتمال اوّل آن است كه: مؤلّف قول صدوق را پذيرفته و شك در ركعات نماز آيات را موجب بطلان نداند. «منتهى المطلب: ١/ ٤١٠، و مدارك الاحكام: ٤/ ٢٤٤».
احتمال دوّم آن است كه: نظر مؤلّف شك در عدد «ركوعات» بوده و نسّاخ تبديل به ركعات كردهاند، زيرا عدّهاى از علماء تصريح كردهاند كه شك در عدد ركوع در نماز آيات سبب بطلان آن نمىشود. (مدارك الاحكام: ٤/ ٢٤٦، مفتاح الكرامه: ٣/ ٢٩٤ و ٣٠٢).