ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥ - ترجمهء خطبهء سى و چهارم

ترجمهء خطبهء سى و چهارم اين خطبه را پس از فراغت از غائلهء خوارج در تحريك و بسيج نمودن مردم براى نبرد با اهل شام ايراد فرموده است در اين خطبه اظهار انزجار از مردم نموده و آنانرا براى پيش گرفتن راه درستى و رستگارى پند مى دهد .
اف بر شما اى مردم ، از خطاب و توبيخ بر شما خسته شده امآيا در برابر سراى آخرت و سعادت ابدى رضايت بزندگى دنيوى داده و به پذيرش ذلت بجاى عزت دلخوش كرده‌ايد هنگامى كه شما را براى جهاد با دشمنانتان مى خوانم ، چشمانتان از اضطراب به جولان مى فتدگويى كه در سكرات مرگ غوطه وريدو در مستى ناهشيارى فرو رفته ايدراه فهم سخنان من بر شما بسته مى شود و شما در حيرت و ترديد مى افتيدگويا دلهايتان مختل است و از تعقل باز مانده ايدمن هرگز اطمينانى بشما ندارمشما آن ركن محكم و پايدار نيستيد كه بتوان بر شما تكيه نمود . و چنان ياران و آشنايان عزيزى نيستيد كه احتياجى را برطرف بسازيدمثل شما مثل همان شترانى است كه ساربانانش گم شده از هر طرف كه جمع آورى شوند ، از طرف ديگر پراكنده مى گردندسوگند بخدا ، شما جنگ افروزان بدى هستيدفريب حيله گرىها را مى خوريد و خود چاره جوئى نمى كنيداز نيروها و ابعاد شما كاسته مى شود ، ناراحت و خشمگين نمى گرديددشمنان در پيرامون شما نخوابيده‌اند ولى شما