ترجمه و تفسير نهج البلاغه

طريق السداد

ترجمهء خطبهء سى و چهارم

شگفتا ، هنگامى كه سخن از جهاد حيات بخش بميان مى آورم ، در سكرات موت مى افتيد

با شنيدن دعوت براى دفاع از حيات چنان از ترس و هراس دگرگون مى شويد كه از درك سخنان من ناتوان مى گرديد

تا يك بعد اين ارواح پوسيده وصله شود ، بعد ديگرى از آنها پاره مى گردد

اگر جنگ قانونى است ، سستى و دو دلى يعنى چه

چاره سازى و حيله گرى و مكر پردازى در جنگ و جهاد

پس تشكل و تركيب شما با من ، صورى و بى اساس است

هيچ ناتوانى شرم آورتر از آن نيست كه آدمى با باز كردن منطقهء حيات خود بروى دشمن به متلاشى كردن موجوديت خود كمك كند

تو چنان باش كه مى خواهى ، اما من حيات بى تعهد را مرگى پست مى دانم

در اين نقطهء حساس است كه روش سياسى امير المؤمنين ( ع ) از سياستمداران معمولى جدا مى شود

حق چهارم - تربيت براى گرديدنهاى تكاملى

حق دوم - خيرخواهى در بارهء زمامدار در حضور و غياب

حق سوم - پاسخ مثبت مردم به دعوت زمامدار و اطاعت از دستورات او

ترجمهء خطبهء سى و پنجم

قضيهء دوم - اختلاف و پراكندگى آراء سپاهيان امير المؤمنين

با همهء اين تلخىها و ناگواريها ، اى خداى بزرگ دهان از سپاس تو نخواهم بست

فلسفهء تذكر و زمزمهء دائمى شهادتين

نوع دوم - مقاومتى كه از تقويت و تشديد يك يا چند مختص روانى طبيعى بوجود آمده تعليم و تربيت را از اثر مى اندازد

نوع سوم - مقاومتى كه از بىشخصيتى بوجود مى آيد و تعليم و تربيت را از اثر مى اندازد

من كه در مسئلهء حكميت با اصرار تمام مخالف بودم ، از من اطاعت نكرديد و نتايج وخيم مخالفت با من را ديديد ، حالا طلبكار هم هستيد

مقاومت نابكارانهء تبهكاران بجائى مى رسد كه معلم تجربه ديده و مربى خيرخواه را به ترديد مى اندازد

ترجمهء خطبهء سى و ششم

بدون هيچ دليل روشن خود را بهلاكت خواهيد انداخت

قضا و قدر شما نابخردان لجوج را در دام خود تباه خواهد ساخت

علم خداوندى و كارهاى اختيارى انسانها و چند مسئلهء مهم كه مربوط به علم خداونديست

1 - حقيقت اوصاف و افعال خداوندى قابل مقايسه با اوصاف و اعمال انسانى نيست

2 - با اين كه اوصاف و افعال خداوندى در كلمات زمانى بيان مى شود ، با اين حال ما فوق زمان مى باشند

3 - توضيحى در بارهء علم خداوندى كه با كلمهء ماضى يا مستقبل در قرآن ذكر شده است

طرح خصوصى مسئله - علم خداوندى و كارهاى اختيارى انسانها

يك اكتشاف عينى و تجربى در كارهاى انسانى در مقابل علم خداوندى

آيا امير المؤمنين ( ع ) رأى خود را تابع هواى آن سبك مغزها نمود

تفسير عمومى خطبهء سى و هفتم

اينست نتيجهء استقلال و آزادى شخصيت

آرى ، چنين بود على بن ابي طالب عليه السلام

هيچ راهى براى ارتباط با ناتوانان ندارم مگر اين كه نخست حق آنان را از اقوياء بگيرم

هيچ راهى براى ارتباط با اقويا ، ندارم مگر اين كه نخست حق ناتوانان را از آنان بگيرم

من نخستين كسى هستم كه رسالت او را تصديق نموده ام

تعهد و سه مرحله تعين انسانى

نوع دوم - تعهد انسانى - الهى است

گروه دوم از آيات - كه لزوم وفاء به عهد الهى را دستور مى دهد

گروه سوم - آياتى است كه مى گويد خداوند متعال عهدى را كه با انسانها بسته است وفا ميكند

نور يقين بزرگترين عامل روشنائى انسانى در تاريكىهاى شبهات براى اولياء اللَّه است

نه ترس از مرگ مى تواند مرگ را منتفى بسازد و نه عشق و علاقه به بقاء ، پايدارى را نصيب انسان ميكند

ترجمهء خطبهء سى و نهم

آخر در انتظار چه نشسته ايد

يا بمقتضاى دينى كه معتقديد از خود دفاع كنيد يا بتحريك غيرت انسانى

پيش از آنكه عواقب وخيم حوادث گريبان شما را بگيرد ، بفريادهاى من گوش بدهيد

ترجمهء خطبهء چهلم

اگر زمامدار يك جامعه با ايمان نباشد

توضيحى در بارهء حاكميت خداوندى و سازگارى آن با حكومت مردم بر مردم

حاكميت خداوندى يعنى چه

حكومت مردم بر مردم مانند حكومت روح تصفيه شده بر صفات و فعاليتهاى انسانى

جماعت و شورى

توضيحى در بارهء شورى با نظر به دو آيهء فوق

سند و دليل اصالت مشورت

موضوع مشورت در اسلام چيست

زمامدارى و حكومت جبرى طبيعى ، و زمامدارى و حكومت انسانى - الهى

تطبيق مديريتهاى سه گانه بر حكومت و زمامدارى در اجتماعات

ترجمهء خطبهء چهل و يكم

صدق و وفا سپرى نگهدارنده تر از همهء سپرها

آن سرنوشت نهائى حيات كه در انتظار انسان است با حيله پردازى پوچ و تباه مى گردد

آيا حيله پردازى و مكارى ، نبوغ و استعداد و هشيارى و زيركى است

حيله گرىها و مكرپردازيها در برابر واقعيات ، كفهاى ناپايدارند

ترجمهء خطبهء چهل و دوم

زمان بسيار سريع مى گذرد ، ولى نگاه ما باين حركت سريع از فاصلهء بسيار زياد است كه حركت سريع را كند نمايش مى دهد

معاد و آخرت در پيش است

فرزندان دنياى گذران و فرزندان آخرت جاودان

امروز روز كشت و كار است و فردا روز درو كردن

آيا پس از انقراض اين زندگى دنيوى ، باز حركت تكاملى امكان پذير خواهد بود

ترجمهء خطبه چهل و سوم

يا نبرد با طغيانگر فرعون صفت يا كفر به دين محمد ( ص )

حوادثى را كه والى ايجاد كرد

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست اشخاص

فهرست مآخذ

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٢٧

فهرست مآخذ ١ - قرآن كريم ٢ - از سخنان امام حسين ( ع ) در روز عاشورا ٣ - اسلام در ايران - پطروشفسكى ترجمهء كريم كشاورز ٤ - الامام على صوت العدالة الانسانيه جورج جورداق ٥ - الاصول من الكافى ج ١ ٦ - برتراند راسل افكار خود را بيان مى دارد ٧ - تنبيه الامة و تنزيه الملة آية اللَّه العظمى آقا ميرزا محمد حسين نائينى ٨ - جمهوريت - افلاطون ترجمهء حنا خباز ٩ - ديوان انورى ١٠ - ديوان سعدى ١١ - ديوان ناصر خسرو ١٢ - سفينة البحار جلد ٢ محدث قمى ١٣ - شرح تجريد - خواجه نصير الدين طوسى تأليف ملا على قوشجى ١٤ - شرح ابن ابى الحديد بر نهج البلاغه ج ٢ ١٥ - شرح نهج البلاغه ابن ميثم بحرانى ج ١ ١٦ - غرر الحكم و درر الكلم عبد الواحد آمدى شرح خوانسارى ١٧ - قرارداد اجتماعى ژان ژاك روسو ترجمهء زيرك زاده ١٨ - ماجراها و نفوذ ايده‌ها آلفرد نورث و ايتهد ١٩ - مثنوى جلال الدين محمد مولوى ٢٠ - منهاج البراعة فى شرح نهج البلاغه هاشمى خوئى جلد ٣ و ٤ ٢١ - نهج البلاغه نسخهء دكتر صبحى سالم ٢٢ - نهج البلاغه نسخهء محمد عبده ٢٣ - وسائل الشيعة شيخ حر عاملى جلد ٦