ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥٣ - اگر تن به پستىها ندهيد بهر حال برنده خواهيد بود

فاسدت را از موقعيت حقيقى خود بر كنار نمايد و حتى دودمانت هم ترا نشناسند و بجاى نياورند .
پستى و رذالت آن نيست كه قدرتمندان حيوان صفت همهء حقوق زندگى ترا پايمال نمايند و پس از تلاش براى بدست آوردن حق خويش ، شب با شكم گرسنه و تن بىپوشاك سر روى خشت گذارى و در خواب پر تشويش فرو روى .
در آن هنگام كه قهر و غلبهء خودخواهان زورگو مى خواهند دانش و بينش و هنر ترا خنثى كنند يا وسيله اى براى اجراى قدرت خود قرار دهند و تو مقاومت بورزى و در راه حفظ شخصيت و ارزشهاى انسانى ، شديدترين ناگواريها را تحمل نمائى و بجهت ناتوانى از همهء حقوق حيات خود ساقط گردى ، رذل و فرومايه نيستى ، بلكه بالعكس ، تو در اين حالات در اوج ايده آل اعلاى حيات بپرواز در آمده اى . زيرا اين توئى كه در برابر هجوم يغماگران و عوامل نابود كنندهء شخصيت ، از منطقهء شخصيت خود پاسدارى نموده و با تمامى سر بلندى و افتخار در پيشگاه شخصيتت كه جلوه اى از جمال و جلال الهى را در خود دارد قرار گرفته اى .
همچنين محدوديت در استعدادها و نارسائىهاى عضوى و زبونى و ساير ناتوانىهايى كه بهيچ وجه ارتباطى با آزادى و اختيار آدمى ندارد ، بلكه در مسير قوانين جبرى طبيعت و عوامل اجبارى محيط ، آدمى را محدود مى سازد ، دليل فرومايگى و پستى و رذالت نيست ، زيرا نه انسان آگاه با توجه خويش و ديگران به اين گونه محدوديتها ، احساس پستى و رذالت ميكند و نه بدسيرتان تبهكار مى توانند اين گونه محدوديتها را تكيه گاه نابكارىهاى خود قرار بدهند .
پس كسانى كه در اين زندگانى دنيوى با فطرت پاك و با ابزار عضوى و روانى كه دارند ، در مجراى كار و كوشش متناسب موجوديت خود قرار گرفته و مرتكب تباهىهاى اختيارى نمى گردند ، از دو حال خالى نيست : يا در وضع آنان دگرگونىهايى پيدا مى شود كه در نتيجهء آنها برتريهايى به