ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٢ - هدف كلى از جهاد و قتال فى سبيل اللَّه

( التَّوْراةِ وَالإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ . . . ) [١] ( مردم با ايمان از پيامبرى درس ناخوانده كه در نزد آنان در تورات و انجيل نوشته شده است ، پيروى ميكنند . اين پيامبر آنانرا امر به نيكى و نهى از پليدى نموده پاكيزه‌ها را براى آنان حلال و پليديها را براى آنان حرام نموده و بارهاى سنگين و زنجيرهائى را كه بر آنان پيچيده بود ، برميدارد . ) در صورتى كه جنگها و پيكارهاى معمولى براى سنگينتر كردن بار و محكم نمودن زنجيرها يا عوض كردن آنها به بارها و زنجيرهاى ديگر ميباشد .
پيكار در راه بدست آوردن آزادى مثبت و قرار دادن انسانها در مسير كمال ، جهاد فى سبيل اللَّه ناميده مى شود . اين نكته را كه پيامبران براى تحصيل آزادى مردم حركت ميكنند ، جلال الدين مولوى از كلمهء مولا استفاده ميكند :
< شعر > زين سبب پيغمبر با اجتهاد نام خود و ان على مولا نهاد كيست مولا آنكه آزادت كند بند رقيت ز پايت وا كند < / شعر > ٢ - امام حسين ( ع ) در راه كوفه در منزلگاه ذى حسم در ميان ياران خود ، برخاست و پس از ستايش و سپاس خداوندى و توضيحى در بارهء موقعيتى كه قرار گرفته بودند ، فرمود : « مگر نمى بينيد عمل به حق نمى شود و از باطل اجتناب نمى گردد ، در چنين وضعى است كه انسان با ايمان در حالى كه خود را بر حق مى بيند ، ميل به ديدار خداوندى دارد . من بطور قطع مرگ را جز سعادت و زندگى با ستمكاران را جز ملالت و تيره روزى نمى بينم .
٣ - در آن هنگام كه حر بن يزيد رياحى سمت حركت امام حسين را تعيين نموده ، خود نيز با فاصلهء كمى با او حركت ميكرد ، به امام حسين گفت : « در بارهء جان خود بينديش ، من گواهى مى دهم كه اگر جنگ كنى قطعا كشته خواهى

[١] الاعراف آيهء ١٥٧