و جوامع بشرى در گذرگاه تاريخ براى هميشه ميباشد . بهمين جهت دامنهء تبليغ رسالت او بر خلاف تصور برخى از محققان در بارهء عقايد و ايدئولوژى محدود به چارچوبهء محيط خود در دورانى معين ، نيست . آن عده از انسانهائى كه در مكتب اسلام و به رهبرى پيامبر اكرم ( ص ) تربيت شده‌اند ، انسانهاى رشد - يافتهء تمامى قرون و اعصار محسوب ميشوند . كدامين جامعه و تمدنى را تصور مى كنيد كه على بن ابي طالب ( ع ) پروردهء مكتب اسلام و تربيت شدهء پيامبر نتواند در آن جامعه و تمدن بعنوان مرد شماره يك از نظر شايستگى و دارا بودن بهمهء عظمتها و ارزشهاى انسانى تلقى نشود اگر جسارتى به خود داده و بگوئيم : دورانى فرا خواهد رسيد كه جوامع روى زمين يا حد اقل يك جامعه در كرهء خاكى پيدا خواهد شد ، كه همهء آنان از نظر گسترش دانش و عظمت خواسته‌ها و هدفگيرىها و تسلط بر جهان هستى ، بصورت فرشته هايى در خواهند آمد كه حتى اندك اشتباهى را مرتكب نخواهند گشت ، نادانى از ميان آنان رخت بر خواهد بست ، هيچ خواستهء غير عقلانى نخواهند داشت . هيچ دردى ناگوار بشريت را زجر نخواهد داد . آيا على بن ابي طالب پروردهء محمد ( ص ) در چنين مدينهء فاضله اى بعنوان مرد شماره يك از نظر عظمت انسانى تلقى نخواهد گشت آيا مى توان جامعه اى را تصور كرد كه از نظر مدنيت و منطق عالى روابط اجتماعى و در عاليترين مرحله از رشد و تكامل قرار بگيرد و امثال ابو ذر غفارى در چنان جامعه اى بخطا برود و نتواند خود را با آن جامعه تطبيق بدهد . بطور كلى ، از مجموع مطالعه در بارهء هويت و مختصات اساسى انسانى و سرگذشتى كه در امتداد تاريخ از خود نشان داده است ، اين نتيجه را به دست آورده‌ايم كه اگر انسانى در هر موقعيت و شرايطى توانسته باشد ، استعدادها و ابعاد مثبت خود را درك كرده آنها را به فعليت برساند و يا در صدد به فعليت رساندن آنها بر آيد ، چنين انسانى مى تواند در همهء جوامع و دورانها ، در بهترين « حيات معقول » آنها شركت كند ، بلكه از يك ديدگاه دقيقتر مى توان گفت :