ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣٣ - معاويه كيست و چه كرده است عمرو بن عاص كيست و چه كرده است

در ذى خشب توقف كرد تا عثمان كشته شد . سپس معاويه آن طلايه دار مكتب ماكياولى [١] به خونخواهى نبود ، زيرا براى مقام پرستان خون و جان و روح و شخصيت خرافاتى است كه اگر وسيله اى براى رسيدن به خواسته‌هاى آنان نباشند ، چيزى جز كلماتى پوچ و بىمعنى براى آنان تلقى نمى شوند .
اين هجوم و دفاع دروغين از يك نسبت دروغين از ادعاى زمامدارى سر بر آورده هزار انسان را به خاك و خون انداخت تا چند روزى در زير ستارگان سپهر لاجوردين انسانهايى را بردهء خود تلقى كرده و به آنان امر و نهى بفرمايد بعد ماهيت امر و نهى خود را با نصب پسرش يزيد براى زمامدارى آشكار بسازد . بدانجهت كه تاكنون در بارهء حيله گرىهاى ضد بشرى معاويه مطالب فراوانى گفته شده و چهرهء او براى مردم مطلع از تاريخ اسلام شناخته شده است ، لذا ما براى تتميم معرفى اين ناتوانترين شخص در برابر رياست و خود خواهى به گفتهء سيوطى قناعت مى كنيم : « ابن ابى شيبه از سعيد بن جمهان نقل ميكند كه به سفينه گفتم : كه بنى اميه گمان ميكند خلافت در قبيلهء آنان بايد باشد گفت : دروغ مى گويند ، بلكه بنى اميه از خشنترين پادشاهان هستند و اولشان معاويه است . سلفى از عبد اللَّه بن احمد بن حنبل نقل ميكند كه از پدرم احمد در بارهء على و معاويه پرسيدم پدرم گفت : على

[١] اين كه گفتم : معاويه طلايه دار مكتب ماكياولى ، براى آن است كه بنيانگذار اصل ضد بشرى عهد شكنى كه ماكياولى توصيهء اكيد بر آن دارد ، از اين عاشق مقام و بىاعتنا به همهء اصول انسانى است . توصيهء ماكياولى چنين است : « اگر كسى طالب انجام دادن كارهاى عظيم و سترگ است ، نبايد در سياست پاىبند عهد خويش باشد و بقول خود وفا كند ، بلكه واجب است خصلت روباه و درنده خويى شير را در خود فراهم آورد . » بيسمارك تأليف آقاى دكتر سيد حسين مصطفوى ص ٣٧ و ٣٨ معاويه همهء عهد و پيمانهائى را كه با امام حسن مجتبى عليه السلام بسته بود ، همه را زير پا گذاشت و نقض كرد . يك مورخ ديده نمى شود كه منكر اين عهد شكنى وقيحانه بوده باشد .