با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣ - هفت نكته پژوهشى
٧- از برخى كتابهاى سيره و مقاتل چنين بر مىآيد كه امام (ع) نخست قصد عمره تمتّع كرد و سپس آن را به عمره مفرده مبدّل ساخت، زيرا مىدانست كه ستمكاران به وى اجازه اتمام حج را نخواهند داد. [١]
ولى قول درست و تحقيقى اين است كه امام حسين (ع) از همان آغاز قصد عمره مفرده كرد. يعنى اين كه عمرهاش تمتّع نبود تا آن را به مفرده تبديل كرده باشد.
اين قول را شمارى از فقيهان، همانند سيد محسن حكيم، آيت اللّه خويى و آيتاللّه سبزوارى و شمارى ديگر پذيرفتهاند. [٢]
آقاى حكيم در مستمسك العروة الوثقى مىگويد: اما آنچه در برخى مقاتل آمده است كه آن حضرت (ع)، عمرهاش را به عمره مفرده مبدّل ساخت، كه از آن بر مىآيد كه عمرهاش تمتع بود و بعد آن را به مفرده تبديل كرد، چيزى نيست كه در مقابل اخبار ذكر شدهاى كه اهلبيت (ع) آنها را نقل كردهاند، قابل پذيرش و اعتماد باشد. [٣]
شيخ محمد رضا طبسى مىنويسد: مشهور ميان اصحاب- رضوان اللّه عليهم- چنين است كه هر كس با قصد عمره تمتع وارد مكّه شود، در ماههاى حج، نه اجازه دارد كه آن را به عمره مفرده تبديل كند و نه آن كه پيش از انجام اعمال حج از مكّه بيرون رود، زيرا عمره تمتّع مرتبط با حجّ است. بلى، ابن ادريس معتقد است كه اين كار حرام نيست و مكروه است، ولى اخبار فراوانى اين گفته را مردود مىسازد. [٤]
قول به وقوع تبديل به عمره مفرده را يك دليل ديگر نيز تضعيف مىكند و آن اين كه چنانچه اين كار به خاطر جلوگيرى و منع ظالم بوده باشد، خروج از احرام شخص منع شده با انجام قربانى مىباشد. همان طورى كه شهيد اول در الدروس [٥] و شهيد ثانى در
[١] براى مثال ر. ك: الارشاد، ص ٢٠٠؛ اعلام الورى، ص ٢٣٠؛ روضة الواعظين، ص ١٧٧.
[٢] ر. ك: مستمسك عروة الوثقى، ج ١١، ص ١٩٢؛ معتمد العروة الوثقى، ج ٢، ص ٢٣٦؛ مهذّب الاحكام، ج ١٢، ص ٣٤٩. نيز ر. ك: كتاب الحجّ (تقريرات آقاى شاهرودى)، ج ٢، ص ٣١٢؛ تقريرات حج، آقاى گلپايگانى، ج ١، ص ٥٨ و محقق داماد، كتاب الحجّ، ج ١، ص ٣٣٣.
[٣] مستمسك العروة الوثقى، ج ١١، ص ١٩٢.
[٤] ذخيرة الصالحين، ج ٣، ص ١٢٤.
[٥] ر. ك: الدروس، ج ١، ص ٤٧٨.