روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٥١ - روزشمار جنگ جمعه ١٠ مهر ١٣٦٠ ٣ ذیحجه ١٤٠١ ٢ اکتبر ١٩٨١
آواکس ها اشاره کرده و درباره تعهدات دولت عربستان سعودی درباره شیوه بهره برداری از این هواپیماها آورده است:
«پرزیدنت ریگان درمورد سکوت نمایندگان و سناتورها که هنوز درمورد تأیید فروش این هواپیماها تردید دارند تأکید نمود که این تردیدها باید با درنظرگرفتن امتیازات تازه ای که الکساندر هیگ به تازگی از عربستان سعودی گرفته است، از میان بروند. چند ساعت قبل از آغاز کنفرانس مطبوعاتی ریگان، وزیر امور خارجه امریکا دربرابر کمیسیون امور خارجه سنای امریکا، ٤ شرط تعیین شده توسط دولت امریکا [را] که تماماً مورد تأیید و قبول مقامات سعودی قرار گرفت، برشمرد.
اولین شرط: بهره برداری مشترک امریکا و عربستان از اطلاعات جمع آوری شده توسط این هواپیما تا زمانی که مورد استفاده قرار می گیرند، خواهد بود.
شرط دوم: عربستان سعودی قول داده است که بدون موافقت ایالات متحده امریکا این اطلاعات را دراختیار کشورهای دیگر قرار نخواهد داد.
شرط سوم: تنها سعودی ها و امریکایی هایی که به دقت برگزیده شده باشند می توانند روی این هواپیماها کار کنند. به عقیده آقای هیگ کمبود تکنیسین و خلبان در نیروی هوایی ریاض موجب شده است که تا سال ١٩٩٠، حضور امریکایی ها در پست های هوایی و همچنین در تأسیسات زمینی ریاض تضمین شود.
شرط چهارم: آواکس ها نباید از حریم هوایی سعودی خارج شوند. در اینجا هم هدف، تسکین بخشیدن به اسرائیل و کنگره بوده است. دولت تل آویو از این وحشت دارد که درصورت انجام عملیات بر فراز اردن یا سوریه، هواپیماهای رادار بتوانند تمام خاک اسرائیل را زیر نظر بگیرند. این هواپیماهای رادار از پایگاه خود در نبوک در گوشه شمال غربی کشور این امکان را دارند که راه های دستیابی به اسرائیل را تحت نظر بگیرند، ولی نمی توانند بیش از ٣٠٠ کیلومتر، یعنی در شمال تا بیت المقدس و جنوب تا ایلات در کنار خلیج عقبه را زیر نظر داشته باشند.
مخالفین فروش این هواپیماها تسلیم نمی شوند. در مقابل دلایل سیاسی، آنها دلایل دیگری دارند، مثلاً می گویند نمی توانند به قول های شفاهی عربستان سعودی اعتماد کنند. درصورت بروز یک "جنگ مقدس" تازه دولت ریاض برای اینکه بتواند به حیات خود ادامه دهد چاره ای نخواهد داشت جز اینکه وارد جنگ علیه دولت یهود شود.»[١]
علاوه براین، روزنامه امریکایی کریستین ساینس مانیتور در بررسی این ماجرا، آن را با تلاش دولتمردان امریکا برای فروش هواپیماهای جاسوسی آواکس به عربستان سعودی مرتبط دانست. در بخشی از گزارش این روزنامه آمده است:
«خبر حمله هوایی ایران به تأسیسات نفتی کویت بحث و گفت وگوی واشنگتن را درباره فروش هواپیماهای اکتشافی رادار، معروف به ای واکس [آواکس] به عربستان سعودی توسعه
[١] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، نشریه بررسی مطبوعات جهان، شماره ٩٨، ٢٨/٧/١٣٦٠، صص ١٣ - ١٠، روزنامه فیگارو (پاریس).