نشریه المجله (چاپ لندن) به نقل از زکی یمانی وزیر نفت عربستان سعودی، از موافقت این کشور با پیشنهاد عراق برای احداث خط لوله انتقال نفت به دریای سرخ ازطریق خاک عربستان خبر داد. این مطلب بازتاب گسترده ای در محافل سیاسی و رسانه ای جهان داشت.

رسانه های غربی به دلیل اهمیت اقتصادی این خبر، تبلیغات بسیاری برای آن کردند. درصورت تحقق این طرح، عراق با بهره برداری از این خط لوله نفتی، از تنگنای صادرات نفت از مسیر خلیج فارس خارج می شود و خلیج فارس و تنگه هرمز، که شاهرگ حیاتی صادرات نفت محسوب می شوند، اهمیتشان را نزد این کشور از دست می دهند.[١]

رادیو صدای امریکا با انعکاس این خبر اعلام کرد: «احداث این خط لوله نفتی دومین اقدام درزمینه تغییر مسیر صدور نفت از مسیر خلیج فارس است. عربستان سعودی دو ماه پیش بهره برداری از خط لوله جدیدی را آغاز کرده است که روزانه ١٨٥٠٠٠٠ بشکه نفت این کشور را به دریای سرخ منتقل می کند و ظرفیت آن تا ٧/٣ میلیون بشکه قابل افزایش است.»

در ادامه این گزارش آمده است: «به گفته منابع آگاه، تغییر مسیر صدور نفت خلیج فارس باعث خواهد شد که کانال سوئز از اهمیت و رونق ویژه ای برخوردار گردد، زیرا عراق و عربستان برای صدور نفت خود به دریای مدیترانه و سپس بازارهای مصرف ناگزیر از این کانال استفاده بیشتری به عمل خواهند آورد.»[٢]

نشریه امریکایی وال استریت ژورنال نیز این تصمیم عربستان را ازنظر راهبردی برای غرب بسیار مهم ارزیابی کرد و یادآور شد که اجرای این تصمیم به تقویت روابط عراق با عربستان و مصر کمک خواهد کرد و دراین میان مصر که متحد امریکا محسوب می شود، جایگاه ویژه ای خواهد یافت.[٣]

محسن نوربخش رئیس کل بانک مرکزی، در مصاحبه ای کنترل تورم، ثابت نگه داشتن ذخایر ارزی کشور، تشکیل بسیج اقتصادی و اتخاذ سیاست های اقتصادی خاص زمان جنگ را ازجمله اقدامات دولت برای ازبین بردن شوک اقتصادی و کاهش عوارض جنگ برشمرد.

وی در این مصاحبه درخصوص وضعیت اقتصادی ایران در آغاز جنگ گفت: «درپی شرایطی [که] جنگ شروع شد، شوک اولیه ای که به سیستم اقتصادی ما وارد شد قابل ملاحظه بود. همچنین به علت عدم آمادگی دولت طبقه ای که تا حدی از انقلاب بیگانه بود، با هجوم خود به فروشگاه ها و احتکار کالاهای مصرفی و غیره، شوک اولیه را تشدید کرد و چون ما در حالتی بودیم که هیچ گونه امکان ذخیره سازی نداشتیم، صف های طویل مقابل واحدهای توزیع مایحتاج عمومی به وجود آمد و این در شرایطی بود که دولت شهید رجایی تازه تشکیل شده

[١] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، نشریه بررسی مطبوعات جهان، شماره ١٠٠، ٣/٨/١٣٦٠، صص ٣٣ - ٣١، وال استریت ژورنال (چاپ امریکا)؛ و - روزنامه صبح آزادگان، ١/٧/١٣٦٠، ص٣.

[٢] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، ٢/٧/١٣٦٠، صص ١ و ٢ ضمیمه، رادیو صدای امریکا، ١/٧/١٣٦٠.

[٣] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، نشریه بررسی مطبوعات جهان، شماره ١٠٠، ٣/٨/١٣٦٠، صص ٣٣ - ٣١، وال استریت ژورنال (چاپ امریکا)؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه خبرها و گزارش ها (جهان در ٢٤ ساعت گذشته)، شماره ١٤٨، ٤/٧/١٣٦٠، صص ٨ - ٦، تهران - خبرگزاری پارس، ٣/٧/١٣٦٠.