هالیدی: منظور [آیت الله] خمینی از ملت درواقع ملت اسلام است و آنچه وی به عنوان "سالم"، از آن یاد می کنند مسلماً خود وی بهتر می داند، ولی مسلماً ازبین رفتن [آیت الله] خمینی، چه به صورت طبیعی یا غیرطبیعی ضربه محکمی به رژیم خواهد زد و آن را ضعیف خواهد کرد. من فکر نمی کنم این امر البته بلافاصله به سقوط رژیم بینجامد. زیرا هنوز رژیم می تواند مردم را بسیج کند. درضمن هنوز یک تشکیلاتی که به طور جدی رژیم را در خطر اندازد مانند آنچه در دوره شاه وجود داشت، وجود ندارد.»[١]

در آستانه اولین سالگرد آغاز جنگ ایران و عراق و در روزهایی که حوادث داخلی ایران به خصوص شهادت رجایی و باهنر، اخبار جنگ را تحت الشعاع خود قرار داده است، خبرگزاری یونایتدپرس در گزارشی تحلیلی به بررسی آخرین وضعیت نیروهای ارتش عراق در خاک ایران، پرداخته است. این گزارش بدون اشاره به سخنان صریح مقامات عراقی مبنی بر تمایل به پذیرش صلح (با تأمین شرایط خود) و خارج شدن از وضعیت دشوار نظامی موجود، می کوشد تا حضور عراقی ها را در جبهه های جنگ موفق جلوه دهد. در قسمتی از این گزارش آمده است:

«صدام حسین رئیس جمهوری عراق، برای حاکمیت بر شط العرب [اروندرود] جنگ را آغاز کرد. ناظران معتقدند وی فکر می کرد می تواند ظرف چند روز به این منظور دست یابد. صدام حسین هنوز به هدف خود نرسیده و باتوجه به اینکه هیچ تغییر مهمی در موضع ایران صورت نگرفته، ناظران بر این عقیده اند که افق پایان جنگ در چشم انداز نیست.

انگیزه صدام حسین هرچه بود، ولی بیش از آنچه برایش چانه می زد به دست آورده است. نیروهای عراقی توان نگهداری تقریباً تمامی بخش هایی را که در روزهای آغاز جنگ به تصرف درآورده بودند، داشته اند. در قسمت هایی از مرز ٥٥٠ کیلومتری، عراقی ها تا ١٠٠ کیلومتر به داخل خاک [ایران] پیشروی کرده اند. جاده های میان بصره و پایگاه های عراقی در نزدیکی آبادان کشیده شد و به نیروهای عراقی امکان استفاده از وسایل و کمک ها را داد. پاره ای از اردوگاه های خط مقدم جبهه از برنامه تلویزیونی رنگی و روزنامه های بغداد برخوردارند. اما عراقی ها بیش از این حد به داخل ایران نفوذ نکردند. هم اکنون ناظران سیاسی معتقدند [صدام] حسین که علاقه مند به داشتن رهبری یک ارتش اشغالگر نیست آمادگی پایان دادن به جنگ را دارد. به اعتقاد آنان آنچه او را از این امر باز می دارد عدم تمایل به معامله با رژیم فعلی ایران است.»[٢]

این درحالی است که خبرگزاری پارس با اعلام خبر سفر طه یاسین رمضان معاون اول نخست وزیر عراق به یوگسلاوی، درمورد تمایل نیروهای عراقی برای خروج از بن بستی که در آن گرفتار شده اند، آورده است: «براساس گزارشات رسمی، یاسین در دیدارهای خود با مقامات یوگسلاوی به طور مفصل دلایلی پیرامون علت بروز جنگ ارائه داشته و شرایطی که

[١] همان، صص ١٢ - ٧، لندن - خبرگزاری پارس، ١١/٦/١٣٦٠.

[٢] همان، صص ٣ و ٤، بیروت - یونایتدپرس، ١١/٦/١٣٦٠.