روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧٨ - روزشمار جنگ سه شنبه ١٠ شهریور ١٣٦٠ ٢ ذیقعده ١٤٠١ ١ سپتامبر ١٩٨١
١
طرح عملیاتی حمزه(ع) (ثامن الائمه(ع)) با امضای مشترک سرهنگ شهاب الدین جوادی فرمانده لشکر٧٧ ارتش و سید رحیم صفوی فرمانده ستاد عملیات جنوب سپاه، به فرماندهان محورهای چهارگانه عملیاتی ابلاغ شد.[١]
براساس این طرح، یگان های عملیاتی مستقر در منطقه متشکل از ٣ تیپ لشکر٧٧ خراسان و نیروهای سپاه پاسداران، مأموریت یافتند به منظور شکستن محاصره شهر آبادان به نیروهای عراقی مستقر در زمین های شرق رودخانه کارون حمله کنند و با تصرف و انهدام دو پل قصبه و حفار که عقبه نیروهای عراقی در این منطقه محسوب می شود، این زمین ها (با وسعتی بالغ بر ١٣٠ کیلومتر مربع و طول تقریبی ١٢ و عرض تقریبی ١١ کیلومتر) و جاده های آبادان - اهواز و آبادان - ماهشهر را که از یک سال قبل در اشغال ارتش عراق است، آزاد سازند.[٢]^
در این طرح مقرر شد مانور عملیات از ٤ محور دارخوین، فیاضیه، ذوالفقاریه و جاده آبادان - ماهشهر اجرا شود و سازمان رزمی بدین شرح برای شرکت در عملیات پیش بینی گردید:
در محور دارخوین، ٦ گردان از سپاه و تیپ٣ لشکر٧٧ خراسان ارتش شامل ٢ گردان پیاده و ١ گردان (منها) تانک و یک تیم تانک چیفتن.
در محور فیاضیه - آبادان، ٦ گردان از سپاه و تیپ٢ لشکر٧٧ (٣ گردان پیاده) و هنگ ژاندارمری فارس و شهربانی آبادان و منطقه سوم دریایی و ٢ گردان تانک (یک گردان آن منفی است) به همراه گروهان (منهای) تانک.
در محور ذوالفقاریه (ایستگاه ١٢ و ایستگاه ٧)، ٥ گردان از سپاه و تیپ١ لشکر٧٧ شامل ٢ گردان پیاده و گروه٣٧ زرهی شیراز و ١ گروهان زرهی.
در محور جاده ماهشهر - آبادان، یک گردان از سپاه و یک گردان از ژاندارمری و همچنین نیروهای احتیاط از ارتش شامل ٢ گردان پیاده و ٢ گروه تانک.
البته این استعداد براساس برآوردهای اولیه و توافق فرماندهان سپاه و ارتش تنظیم شده و پیش بینی می شود تا زمان عملیات تغییراتی در آن ایجاد گردد.[٣]
[١] طرح حمله گسترده و همه جانبه به نیروهای عراقی در شرق کارون با هدف شکستن محاصره آبادان از ماه ها قبل تهیه شده بود، اما تاکنون زمینه های اجرای آن فراهم نشده بود. این عملیات با نام طرح عملیات حمزه(ع) ابلاغ شد، اما در آستانه عملیات به نام عملیات ثامن الائمه(ع) تغییر نام یافت؛ توضیحات تکمیلی درباره نحوه و تاریخچه شکل گیری مانور عملیات ثامن الائمه(ع) در ضمیمه اول گزارش آمده است.
[٢] ^ در ضمیمه دوم این گزارش به اهمیت شهر آبادان و نحوه محاصره آن توسط ارتش عراق پرداخته شده است.
[٣] سند شماره ٤٣٤٧٩٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: طرح عملیاتی عملیات ثامن الائمه(ع)، ستاد عملیات جنوب (اهواز - گلف)، شماره ١، ١٠/٦/١٣٦٠، صص ١٨ - ١.