روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٧٧ - روزشمار جنگ سه شنبه ٣ شهریور ١٣٦٠ ٢٤ شوال ١٤٠١ ٢٥ اوت ١٩٨١
پرتاب موشک های کاتیوشا امنیت شهر اهواز را دربرابر حملات توپخانه های ارتش متجاوز عراق تا اندازه ای تأمین می کنند؛ به این معنی که تانک ها و آتشبارهای دشمن که در حوالی سید طاهر و ایستگاه حمید، شهر اهواز را هدف قرار می دهند، ثبت تیر شد و هرگاه تانک های دشمن برای شلیک به سوی شهر اهواز از آشیانه خارج می شوند، بلافاصله در مدت زمانی حدود ٢٠ ثانیه، موشک های کاتیوشا را به سوی آنان رها می کنند و به این دلیل است شهر اهواز در چند روز گذشته کمتر هدف آتش توپخانه های دورزن دشمن قرار گرفته، از طرفی دیگر، رکود جبهه ها موجبات کاهش روحیه و توازن رزمی رزمندگان ما را به ویژه در رده های پایین فراهم کرده است.
به هر تقدیر، چنانچه از مشکلات جزئی بگذریم سربازان کلاً مایل به تحرک بیشتری در جبهه ها بوده و خواهان یک حمله گسترده علیه مواضع دشمن متجاوز هستند.»[١]
١
در دومین برنامه مبادله اسیران جنگی بین ایران و عراق[٢] با حضور نمایندگان صلیب سرخ جهانی در قبرس، ٤٠ ایرانی شامل ٣ نظامی و ٣٧ غیرنظامی با ٤٥ نظامی عراقی که در جبهه ها مجروح شده بودند، مبادله شدند. این افراد که با هواپیمای صلیب سرخ به تهران وارد شدند، مورد استقبال مقامات ارتش و جمعیت هلال احمر قرار گرفتند.
تعدادی از این اسیران آزادشده ایرانی، افراد کهنسالی بودند که بعضی از آنها حتی نمی توانستند به خوبی راه بروند. این افراد که عموماً از اهالی خرمشهر و حومه آن بودند، به عنوان اسیر جنگی در زندان های عراق به سر می بردند.[٣]
پس از انجام این مبادله، مدیرکل روابط امور بین الملل جمعیت هلال احمر در گفت وگویی با خبرگزاری پارس گفت: «قرارداد مبادله به این صورت بوده است که عراق در مقابل ٤٥ نظامی به ما ٥ نظامی و ٤٤ غیرنظامی تحویل دهد، ولیکن به دلایلی که تاکنون نامشخص مانده، ٢ نظامی و ٧ غیرنظامی به ایران منتقل نشده اند.»
وی در پاسخ به این سؤال که چرا ایران در مقابل ٤٥ اسیر نظامی تنها ٣ اسیر نظامی تحویل گرفته است، گفت که فعالیت هلال احمر نظارت بر امر مبادله بوده است و تعیین تعداد اسیران و مبادله نظامیان با غیرنظامیان با ارتش است.[٤]
روزنامه تایمز (چاپ لندن) نیز با درج خبر مبادله اسیران نوشته است: «بااینکه تمام اسرای عراقی که در ایران به سر می بردند، نظامی بودند، ولی در میان اسرای ایرانی بجز ٥ نفر، بقیه؛ ازجمله ٩ زن غیرنظامی بودند. در میان این عده پیرمرد ٩٠ ساله هم دیده می شد. برخی از این
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٥٨، ٤/٦/١٣٦٠، صص ٣ و ٤، اهواز - خبرگزاری پارس، ٣/٦/١٣٦٠.
[٢] در اولین مبادله اسرا بین ایران و عراق که توسط صلیب سرخ جهانی چند ماه پیش در قبرس انجام شد، ١٧ سرباز عراقی با ٢٣ نفر از اسیران ایرانی مبادله شدند.
[٣] روزنامه اطلاعات، ٥/٦/١٣٦٠، ص٢؛ و - روزنامه کیهان، ٥/٦/١٣٦٠، ص١.
[٤] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٦٠، ٦/٦/١٣٦٠، ص٣، تهران - خبرگزاری پارس، ٥/٦/١٣٦٠.