روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٨٢ - روزشمار جنگ دوشنبه ٦ مهر ١٣٦٠٢٩ ذیقعده ١٤٠١ ٢٨ سپتامبر ١٩٨١
کرد و به اجرای پاتک پرداخت، اما این اقدام دشمن نیز بی نتیجه ماند.[١]-[٢]
از سوی دیگر، امروز هواپیماهای عراقی هم در چند نوبت بخش هایی از منطقه عملیاتی را بمباران کردند. این حملات خسارتی درپی نداشت و در ساعت ٨:٣٠، یکی از جنگنده های دشمن هدف قرار گرفت و سرنگون شد.[٣] یک هواپیما و یک بالگرد دیگر نیز در ساعت ١٦، به وسیله پدافند هوایی مستقر در جبهه فیاضیه هدف قرار گرفته و در آن سوی اروند سقوط کردند.[٤]
در همین حال، فرماندهان حاضر در محورهای عملیاتی پس از بررسی برآوردهای اطلاعاتی از وضعیت منطقه و عملیات، به نیروهای ٣ محور اصلی عملیات (دارخوین - فیاضیه - ذوالفقاری) دستور دادند که به دشمن در جلوی (شرق) پل حفار حمله برده، پس از عقب راندن آنها پل را منهدم کنند.
رزمندگان پس از کسب آمادگی های لازم در ساعت ١٥، حمله را آغاز کردند و به دنبال یک درگیری شدید که تا ساعت ١٧ ادامه یافت، توانستند نیروهای باقیمانده دشمن را در شرق کارون درهم بکوبند. درنهایت، یگان های عراقی با به جاگذاشتن بسیاری از تجهیزاتشان، مجبور به عقب نشینی شدند و نیروهای خودی پس از دستیابی به پل حفار، آن را منهدم کردند و در ساحل رودخانه کارون خط پدافندی تشکیل دادند.[٥]
به این ترتیب، با تکمیل و تثبیت خط پدافندی که در روز اول عملیات به دست آمده بود، رزمندگان در حاشیه شرقی کارون به پدافند پرداختند. گفتنی است پدافند در این منطقه به دلیل وجود رودخانه ای غیرقابل عبور بین خط دفاعی خودی و دشمن از ضریب اطمینان بالایی برخوردار بود.[٦]
درپی تشکیل خط پدافندی جدید در ساحل شرقی کارون، عملاً دو محور دارخوین و جاده آبادان - ماهشهر تبدیل به یک محور جدید به نام کارون شد.[٧]
بدین ترتیب، با اجرای عملیات ثامن الائمه(ع)، شرق رودخانه کارون به طور کامل از وجود دشمن پاک سازی و آبادان پس از ٣٤٩ روز از محاصره خارج شد.[٨]
امروز همچنین بالغ بر ١٥٠٠ عراقی که در عملیات ثامن الائمه(ع) به اسارت درآمدند، درحالی که به عربی شعارهایی علیه صدام می دادند در مراسمی در ماهشهر، به اجرای رژه پرداختند و سرهنگ جوادی فرمانده لشکر٧٧، به زبان عربی برای آنان سخنرانی کرد.[٩]
[١] پیام واحد عراقی مستقر در سرپل شرق کارون به فرماندهی رده بالاتر حاکی از وضعیت آشفته این واحد در بعدازظهر امروز است: «ما درحال پیشروی هستیم، ولی از جناح راست (فیاضیه) به شدت ضربه می خوریم. اگر به وسیله نیروهای دیگر پشتیبانی نشویم در محاصره ایرانی ها خواهیم افتاد. تلفات و خسارات ما خیلی زیاد است: تا این لحظه ٣٠٠ تا ٤٠٠ کشته و زخمی داشتیم؛ ازنظر جنگ افزار و مهمات به شدت در مضیقه ایم و چنانچه مهمات کافی نرسد، انهدام واحد حتمی است.» (سند شماره ١٣٨٤٤٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م - ١٣٢) به سماجا٣ (م - ف)، ٨/٧/١٣٦٠، سند تک برگی)
[٢] سند شماره ٠٠٥١٨٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد عملیات جنوب (اطلاعات عملیات) به فرماندهی مرکز طرح و برنامه عملیات (اطلاعات عملیات)، ٦/٧/١٣٦٠، سند تک برگی؛ و - سند شماره ٠٤٩٢٧٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سماجا٣ (مرکز فرماندهی)، ٦/٧/١٣٦٠، سند تک برگی؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٩٢، ٧/٧/١٣٦٠، ص٢٧.
[٣] سند شماره ٥٢٠٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: بولتن ویژه خبری، شماره ٧، ٨/٧/١٣٦٠، صص ١٢ - ٨.
[٤] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٩٢، ٧/٧/١٣٦٠، ص٣٨؛ و - سند شماره ٠٠٥١٩٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه تاکتیکی لشکر٧٧ (رکن٢) به سماجا٢ (مدیریت اطلاعات)، ٦/٧/١٣٦٠، صص ١ و ٢.
[٥] سند شماره ٠٢١٧٦١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش طرح عملیاتی، آبادان، دارخوین، ماهشهر، ٧/٧/١٣٦٠، ص١٥.
[٦] عملیات ثامن الائمه مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران، پیشین، ص٣٣٦.
[٧] سند شماره ٠٢١٧٥٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش نوبه ای ٢٤ ساعته واحد اطلاعات عملیات سپاه خوزستان، شماره ٣٥٩، ٦/٧/١٣٦٠، ص٤.
[٨] ابوالقاسم حبیبی، آبادان در جنگ (اطلس راهنما - ٦)، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ١٣٨٢، ص١٢٥.
[٩] روزنامه کیهان، ٧/٧/١٣٦٠، ص١٥.