پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٥ - نكته ذكر خدا و ذاكران
نكته ذكر خدا و ذاكران
تمام آنچه در اين خطبه غرّا و پر محتوا آمد، شرحى بود بر جملهاى از آيهاى از قرآن مجيد و آن، اينكه مردان پاكباز الهى هرگز براى متاع دنيا از ياد خدا غافل نمىشوند. نور الهى در خانه آنها مىدرخشد و آنها همچون ستارگانى هستند كه در ظلمات برّ و بحر، خلق خدا را راهنمايى مىكنند.
گذشته از اينكه ذكر مراحل سهگانهاى دارد: ذكر با قلب، با لسان و ذكر با عمل، در هر مرحله مصاديق متفاوتى دارد همچون نور كه نور آفتاب را شامل مىشود و نور يك شمع را.
گاه اين ذكر چنان محدود است كه تنها فضاى اطراف خود را روشن مىسازد و گاه آنچنان عميق و گسترده است كه جهانى را روشن مىكند.
قرآن اهمّيّت فوق العادهاى براى ذكر و ذاكران قائل شده است. در يكجا به موسى عليه السّلام خطاب مىكند نمازهاى تو براى اين است كه به ياد من باشى: «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي» [١]
گاه مىفرمايد: ذكر خدا از نماز هم برتر و بالاتر است؛ يعنى روح نماز است:
«إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ» [٢]
گاه مىفرمايد: اگر از شراب به شدت نهى شده براى آن است كه شما را از ذكر خدا غافل مىكند: «وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ» [٣]
گاه مىگويد: نفوذ شيطان از آنجا شروع مىشود كه انسان از ذكر خدا غافل گردد: «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ» [٤]
[١]. طه، آيه ١٤.
[٢]. عنكبوت، آيه ٤٥.
[٣]. مائده، آيه ٩١.
[٤]. زخرف، آيه ٣٦.